Persstemmen over Cyprus

The Guardian

Bisschop Pavlos van Kyrenia heeft de Grieks-Cyprioten voorgehouden dat zij in de hel terecht zouden komen, als zij stemden voor het plan van de Verenigde Naties om het eiland te herenigen. Dat zegt wel iets over een land dat op het punt staat om toe te treden tot de Europese Unie en, naar wij mogen aannemen, de westerse Europese waarden te aanvaarden. [...] De afwijzing door de Grieks-Cyprioten betekent de facto erkenning voor de Turkse republiek Noord-Cyprus, die voormalige paria-staat. Rauf Denktas, de tachtiger die Noord-Cyprus leidt en alle herenigingsplannen afwees, is ongetwijfeld laughing all the way to the bank.

Dat wil nog niet zeggen dat het plan-Annan bijzonder fair was jegens de Grieks-Cyprioten, maar het was beter dan niets. [...] Dit was de slechtst mogelijke manier om toe te treden tot Europa, en de EU zal nu de dag berouwen dat zij ermee heeft ingestemd.

Frankfurter Allgemeine Zeitung

[...] De Grieks-Cyprioten [...] willen geen vereniging, althans niet volgens het voorgestelde model. Hun stem is een klap in het gezicht van de Verenigde Naties, de Amerikanen – die achter Annan stonden –, de Europese Unie en niet in de laatste plaats van de Turks-Cypriotische medebewoners van het eiland. Het is ook een duidelijk `neen' tegen verzoening, samenwerking en een gemeenschappelijke toekomst – dus zo'n beetje tegen alles was de EU tot Europees vredesproject maakt.

En toch worden de Grieks-Cyprioten niet alleen beloond met het lidmaatschap van de EU, maar wordt hun regering ook nog eens de enige vertegenwoordiger voor heel Cyprus, omdat alleen zij internationaal erkend is. Dit gevolg van de vele paradoxale verwikkelingen van het Cypriotische conflict is na de referenda een aanfluiting voor verstandig beleid en gerechtigheid. [...] Dat zulke anomalieën blijven bestaan en dat de onopgeloste kwestie-Cyprus nu in de EU is geïmporteerd, zal een ernstige smet blijven op het blazoen van de verantwoordelijke politici.

De toezegging dat Cyprus ook zou worden opgenomen als het conflict niet werd opgelost, was door de EU niet lichtvaardig gedaan. Griekenland heeft zich niet ontzien de andere lidstaten onder druk te zetten met het dreigement dat er zonder Cyprus helemaal geen uitbreiding van de EU zou komen. Dat dit spel met een hoge politieke inzet stilzwijgend de verplichting meebracht om de vereniging niet door toedoen van de Grieks-Cyprioten te laten mislukken, dát had blijkbaar noch de Cypriotische president Papadopoulos noch de nieuwe Griekse minister-president Karamanlis begrepen. [...] Het Cypriotische conflict kan slechts worden opgelost als de Grieken bereid zijn de macht met de Turken te delen in een federatie van twee verregaand autonome staten. Zij zouden daarvoor een territoriale compensatie moeten krijgen die de terugkeer van althans een deel van de tijdens de Turkse interventie in 1974 verdreven vluchtelingen mogelijk maakt. Dat is de grondslag van het plan-Annan en van iedere andere regeling. Om zo'n compromis te kunnen aanvaarden, zullen de Grieks-Cyprioten vermoedelijk eerst moeten doorkrijgen dat de Turkse bezetting niet alleen een ten hemel schreiend onrecht is, maar ook een reactie op hun eigen, onrechtvaardige behandeling van de Turks-Cypriotische minderheid.

Wall Street Journal

Dit had voor de Europese Unie een glorierijke dag kunnen worden. Het einde van de dertigjarige splitsing van Cyprus in een Turks en een Grieks deel zou een geweldige demonstratie zijn geweest van de aantrekkingskracht van Europa's nieuwe ideeën en idealen.

Maar de Grieks-Cyprioten hebben zaterdag, aangespoord door reactionaire politici, in overweldigende meerderheid tegen het plan van de Verenigde Naties voor hereniging van het eiland gestemd. Dat betekent dat hoewel het noordelijke, Turkse deel van het eiland de overeenkomst wél heeft geaccepteerd, dat geen deel zal uitmaken van het bestuur van het eiland wanneer Cyprus op 1 mei toetreedt tot de EU.

,,Er hangt nu een schaduw over de toetreding van Cyprus'', zei Günter Verheugen, de eurocommissaris voor de uitbreiding. De EU zou kunnen proberen het goed te maken door te zorgen dat deze schaduw zich niet uitbreidt naar de aspiraties van Turkije om lid te worden van de EU. Als volwaardige leden zouden de Grieks-Cyprioten in theorie de voor december verwachte stemming over het begin van de gesprekken over de toetreding van Turkije kunnen blokkeren. Op hun bijeenkomst vandaag in Luxemburg doen de ministers van Buitenlandse Zaken van de EU er goed aan hun Grieks-Cyprische collega aan het verstand te brengen dat zulke obstructie niet zal worden getolereerd.

De EU en de VN zijn medeverantwoordelijk voor dit fiasco. In het plan van de VN waren geen sancties voorzien voor het geval de Grieks-Cyprioten tegenstemden. Sterker nog, het feit dat zij de overhand konden krijgen in de regering en tóch zouden kunnen toetreden tot de EU, heeft hen ertoe aangezet om `neen' te stemmen. [...] De EU zou het noorden kunnen helpen zich te bevrijden uit zijn isolement, bijvoorbeeld door middel van internationale steun en zeeverbindingen; dat zou de handel bevorderen en een einde maken aan de beperkingen aan het toerisme – de voornaamste bron van inkomsten van het eiland. De Grieks-Cyprioten lijken erop te hebben gegokt dat zij, eenmaal binnen de EU, de Turken nóg korter zouden kunnen houden. De rest van de EU moet nu laten zien dat dat een misrekening was.

de Volkskrant

[...] De hele gang van zaken is ook uiterst pijnlijk voor de EU. Onder druk van Griekenland heeft Brussel eind jaren negentig de koppeling tussen EU-lidmaatschap en hereniging losgelaten. Men hoopte de klus met diplomatieke en financiële druk te kunnen klaren. Dat is dus een faliekante misrekening gebleken. Met als gevolg dat de deling van Cyprus nog veel sterker een Europees probleem is geworden, doordat de buitengrens van de Unie dwars door het eiland gaat lopen.