Griekenland terughoudend over Cyprus

De Griekse premier Kostas Karamanlis heeft ingehouden gereageerd op het verwachte `nee' uit Grieks-Cyprus. Tevoren had hij, met dezelfde reserve, in het parlement verklaard dat het plan-Annan ,,meer voor- dan nadelen kon hebben'', maar hij is bij deze voorzichtige bijval slechts door enkele partijgenoten gesteund.

Zijn eigen minister van Buitenlandse Zaken, Petros Molyviatis, verklaarde: er bestaat niet zoiets als een laatste kans. De socialistische PASOK, die in maart na verkiezingen moest wijken voor Karamanlis' Nieuwe Democratie (ND) had zich eerder onomwonden voor het `ja' uitgesproken.

De ND verwijt nu de PASOK dat zij de Cyprioten heeft willen beïnvloeden en daarin niet is geslaagd. De PASOK op haar beurt verkondigt dat Karamanlis een `Pilatus-rol' heeft gespeeld door zich buiten de hele problematiek en buiten de laatste onderhandelingen in Luzern te houden, met als dekmantel het aloude dogma: Nicosia beslist, Athene staat bij.

De kritiek van PASOK-leider Jorgos Papandreou gaat nog verder. Karamanlis heeft herhaaldelijk verklaard dat een negatieve uitspraak van de Grieks-Cyprioten zijn vriendschappelijke betrekkingen met Turkije niet zal beïnvloeden. Woensdag ontmoet hij de Cyprische president Tassos Papadopoulos in Athene, maar daar ontvangt hij op 6 mei ook zijn Turkse collega Recep Erdogan. Dit brengt de PASOK tot de verdenking dat Athene de kwestie Cyprus – waar men langzamerhand ,,genoeg van heeft'' – in de ijskast wil stoppen ten koste van de band die Athene en Nicosia door de decennia heen hebben onderhouden.

De vraag rijst daarbij: hoe zal Athene Cyprus buiten de goede betrekkingen met Ankara kunnen houden als de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Ahmed Gül zijn bedreiging waar maakt en na het Turks-Cyprische `ja' internationaal gaat pleiten voor diplomatieke erkenning van de `Turkse Republiek Noord-Cyprus'? (Een islamitisch land als Azerbajdzjan heeft zo'n erkenning al aangekondigd.) Kan Athene dan doorgaan met zijn steun aan het perspectief van een EU-lidmaatschap voor Turkije?

De uitgesproken voorstanders van het `ja', die in Griekenland vooral binnen de PASOK zijn te vinden, tonen zich het afgelopen weekeinde zeer somber over de gevolgen van het `nee'. Het isolement waarin het op 1 mei intredende Grieks-Cyprus als zwart schaap binnen de EU zal komen te verkeren, zou zich ook enigszins tot Athene kunnen uitstrekken.

Oud-minister van Buitenlandse Zaken Thódoros Pángalos, die sprak van een ,,catastrofe'', haalde herinneringen op aan de jaren '80, waarin het Griekenland van de steeds dwarsliggende Andreas Papandreou ook zo'n zwart schaap was in Brussel. Hij zei dat deze periode voor hem ,,een hel'' was geweest.

Het meeste pessimisme komt voort uit het vooruitzicht op een `eurodeling' van het eiland. Diplomatieke erkenning van de Turkse sector vanuit de EU lijkt weliswaar uitgesloten, maar wat velen zien aankomen is een erkenning de facto, met als precedent Taiwan, waarbij havens en vliegvelden worden vrijgemaakt van het nu nog heersende embargo. Pángalos is ook hier het zwartgalligst: hij voorspelt dat de EU, juist omdat ze Turkije als lid nog zal weren, de Turks-Cyprische sector zoveel mogelijk zal paaien.