Meeste sancties VS tegen Libië geschrapt

De Verenigde Staten hebben hun economische sancties tegen Libië gisteren grotendeels opgeheven als beloning voor de Libische leider Moammar Gaddafi die immers afstand heeft gedaan van zijn massavernietigingswapens. Libiës opstelling ,,heeft ons land en de wereld veiliger gemaakt'', aldus een verklaring van het Witte Huis. ,,Libië heeft een voorbeeld gesteld waarvan we hopen dat andere landen het zullen navolgen'', aldus de verklaring.

Het gaat om sancties die de Verenigde Staten in 1982 (verscherpt in 1986) en 1996 hebben afgekondigd toen de onderlinge betrekkingen vergaand waren verslechterd, met name door Libische terroristische activiteit. Door de gedeeltelijke opheffing van de sancties worden de meeste commerciële activiteiten weer mogelijk, inclusief de import van Libische olie en financiële transacties. Ook mogen de Amerikaanse oliemaatschappijen weer in Libië actief worden. Washington zal verder zijn bezwaren tegen Libische toetreding tot de Wereld Handels Organisatie opgeven.

Daarentegen blijven Libische tegoeden in de VS of bij Amerikaanse banken voorlopig bevroren. Ook worden nog geen directe vluchten tussen beide landen toegestaan en blijft Libië staan op de lijst van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken van landen die internationale terreur steunen. Als uitvloeisel van dat laatste mogen Amerikaanse bedrijven geen wapens aan Libië leveren.

De Amerikaanse sancties stonden los van de strafmaatregelen van de Verenigde Naties die in de jaren negentig werden afgekondigd om Libië te dwingen de verdachten van de aanslag op een Amerikaans vliegtuig boven Lockerbie (1988, 270 doden) uit te leveren. De twee verdachten zijn inmiddels uitgeleverd en berecht. De VN-sancties zijn vorig jaar opgeheven nadat Tripoli was akkoord gegaan met financiële compensatie voor de verwanten van de slachtoffers van Lockerbie en van een soortgelijke aanslag op een Frans vliegtuig boven Niger.

De regeling van de problemen rond Lockerbie en zijn besluit massavernietigingswapens op te geven, hebben de Libische leider Gaddafi in korte tijd van een internationale paria in een geaccepteerd leider veranderd. De Britse premier Tony Blair heeft zojuist Tripoli bezocht, en Gaddafi zelf reist volgende week naar Brussel voor een bezoek aan België en de Europese Unie. Mensenrechtenactivisten wijzen er intussen op dat de Libische mensenrechtensituatie onverminderd slecht blijft.