Madurodam in het hart van Europa

Bratislava is de hoofdstad van Slowakije. Het best bewaarde geheim is dat het op en top een modestad is.

Bratislava modestad? Het klinkt misschien onwaarschijnlijk, maar wie de Michalskásteeg inloopt, vlak achter de Michaelspoort, ziet meteen wat ik bedoel: links en rechts kleine modewinkeltjes. Alle wereldmerken zijn er. En meer. Helemaal achterin rechts zit Lea Fekete, een van Europa's best bewaarde modegeheimen. De winkel gaat alleen open op afspraak (00421-2544-33-229). Langs de muur staan twee rekken met ontwerpen. In de hoek zit een oudere mevrouw met knalrood haar die de moeder van Lea blijkt te zijn, een gepensioneerde lerares Engels en Duits. De moeder heeft de talenknobbel, de dochter het artistieke talent. Moeder wordt speciaal opgetrommeld wanneer zich buitenlanders melden, wat in toenemende mate het geval is want Lea is een `Geheimtip' onder de expats van Midden-Europa.

Fekete werkt alleen met natuurlijke stoffen, liefst met zijde in felle kleuren, maar iets gedekter mag ook. Alles mag van Lea Fekete als het maar mooi is. Haar moeder vertelt over het oude Bratislava. Over deftige professoren, over het oude Tsjechoslowakije, over vroeger toen mensen zoals zij op de kleuterschool drie talen leerden: Slowaaks, Hongaars en Duits.

Wat Lea Fekete maakt is niet goedkoop, maar wel heel erg mooi. Jarenlang heeft ze haar geld vooral verdiend met theaterkostuums voor de opera's van Wenen, Praag en Bratislava zelf. Nu werkt haar atelier veel voor individuele klanten. Ze heeft behalve de winkel in Bratislava ook een winkel in het mondaine Praag.

De Slowaakse hoofdstad Bratislava is een van de gezelligste én verrassendste hoofdsteden van Midden-Europa, al zou je dat misschien op het eerste gezicht niet denken wanneer je langs de grijze communistische blokkendozen van de wijk Petrzalka binnenrijdt. Maar aan de andere kant van de Donau ligt een fraai, barok, autovrij centrum verstopt met kleine kronkelende straatjes, gezellige pleinen en vooral heel erg veel cafés en restaurants.

Wie zich aan het einde van de ochtend installeert bij Café Roland op het Hlavné námesti (Hoofdplein) of aan de overkant bij Café Mayer, ziet in dit Midden-Europese Madurodam `tout Bratislava' voorbij komen. Ministers, ambassadeurs, schrijvers, kunstenaars – iedereen die er toe doet zoekt tussen de middag een plek op een van de terrassen voor de lunch. En overal komt vroeg of laat de krantenman voorbij met zijn raspende stem.

Het centrum van de Slowaakse hoofdstad is de afgelopen jaren onder een dikke laag roet vandaan gepeuterd. Oude gebouwen zijn opgeknapt, straten opnieuw geplaveid. Bratislava heeft evenveel namen als de moeder van Lea Fekete talen spreekt. In het Duits heet de stad Pressburg, in het Hongaars Pozsony. In de tijd van de Oostenrijks-Hongaarse dubbelmonarchie kreeg de Oostenrijkse keizer hier zijn Hongaarse koningskroon opgezet.

De stad aan de Donau heeft een bewogen eeuw achter de rug, waarin ze eerst onder de Donaumonarchie viel, later Tsjecho-Slowakije werd, tijdens de oorlog Slowakije, vervolgens weer Tsjechoslowakije en uiteindelijk, in 1993, de hoofdstad werd van het nieuwe, democratische Slowakije. De oude mevrouw Fekete die dit allemaal heeft meegemaakt, is niet in het verleden blijven hangen. Integendeel, ze is een grote fan van de moderne, gewaagde ontwerpen van haar dochter. Inwoners van een multi-etnische rivierstad als Bratislava staan voor alles open.

Op een schiereiland in de Donau staat 15 kilometer buiten de stad het Danubia Meulensteen Art Museum, met het water van de Donau als achtergrond bij een schitterend museum voor moderne kunst. De Slowaak Vincent Polakovic bedacht het. De Nederlandse verzamelaar Meulensteen hielp de Slowaakse droom op de grens met Oostenrijk en Hongarije verwezenlijken. Hier, in het hart van Europa, kan alles.

Hotels

GRAND HOTEL UNION. Schitterend, van binnen en van buiten. Miklošiceva ulica 1 (00386) 1 3081270

CITY HOTEL TURIST. Degelijk. Dalmatinova 15 (00386) 1 2349130

CELICA HOSTEL. Aparte belevenis voor een lage prijs. Metelkova ulica 9 (00386) 1 4301890

Restaurants

GOSTILNA PRI ŠKOFU. Beperkte keus, goede kwaliteit, lage prijs. Recna ulica 8.

GOSTILNA LJUBLANSKI DVOR. Art deco, ruime keus, prima kwaliteit, niet goedkoop. Dvorni trg 1.

GOSTILNA SOKOL. Bruin eetcafé. Ciril Metodov trg 18.