`IJzige wind' aan hof voor eerste burger

Pieter van Vollenhoven, de eerste Nederlandse burger die trouwde met een prinses van Oranje, heeft zwaar geleden onder het verwijt dat hij als burger in de koninklijke familie niet op zijn plaats was.

Dit zegt hij vandaag in een vraaggesprek met deze krant ter gelegenheid van zijn 65ste verjaardag die hij viert op 30 april.

Aan het hof leefden grote bezwaren tegen zijn huwelijk met prinses Margriet omdat de regel was dat Oranjes alleen huwen met buitenlandse edellieden. Dankzij koningin Juliana, die oude conventies juist wilde bestrijden, werd de verloving in 1967 toch plotseling aangekondigd. Daarna was het aan Van Vollenhoven om te bewijzen dat de tegenstanders ongelijk hadden. ,,Ik wist maar één ding: dat ik mijn vrouw en mijn schoonmoeder niet teleur mocht stellen'', zegt hij.

Maar hij had moeite om zijn draai te vinden en de familie bood hem bij het vinden van passend werk weinig steun. ,,Ik had mij in de positie gemanoeuvreerd dat ik het dan ook maar zelf moest uitzoeken'', zegt Van Vollenhoven. Na jaren van ,,aanrommelen'' maakte Van Vollenhoven toch carrière, als voortrekker van het onafhankelijk onderzoek in Nederland naar (verkeers)rampen.

Van Vollenhoven noemt koningin Beatrix in het vraaggesprek niet, maar in het boek Burger aan het Hof van de mede-auteur van dit interview, Dorine Hermans, vertellen betrokkenen dat de toenmalige prinses Beatrix fel tegenstander was van het huwelijk. Beatrix meende dat toetreding van burgers tot de familie het fundament onder de monarchie vandaan haalde. Toen zij het nieuws van de verloving hoorde, barstte zij volgens getuigen in tranen uit. De moeder van prins Bernhard, prinses Armgard, liet uit protest tegen het huwelijk verstek gaan op de bruiloft. Van Vollenhoven zegt dat hij door prins Bernhard is gewaarschuwd voor de consequenties van zijn stap, maar dat hem geen rechtstreekse verwijten zijn gemaakt. ,,Het was meer een wind die waaide. Een ijzige wind''.

De onenigheid leidde ertoe dat prinses Margriet en mr. Pieter op Het Loo in Apeldoorn een eigen `Hofje' oprichtten, met een eigen secretariaat. Van Vollenhoven komt in het boek van Hermans naar voren als een van de weinigen die Beatrix trotseerden. Vandaag is prins Johan Friso de derde zoon van koningin Beatrix die trouwt met een burgermeisje.

vraaggesprek: 39