Geld verdienen aan zeehonden doe je zo

Waarom zeehondenbaby's slachten als je ook geld kan verdienen door ze te showen? Fotograaf Chris van Houts gaat op zeehondensafari in Rusland en Canada.

Op kraamvisite bij zadelrobben. Dat moet dé nieuwe vakantiebestemming van Canada en Rusland worden. In Archangelsk, bijna 200 kilometer boven Moskou, bouwt `eco-reisorganisatie' Wildlife Discovery Club momenteel in een bosachtig gebied aan zee een houten hotel met 24 kamers. Over ruim een jaar moet het hotel opengaan. ,,Dan kan het ecotoerisme zich hier echt gaan ontwikkelen'', zegt werknemer Misja Korelski (25). In de winter zullen vanaf hier toeristen naar de geboorteplekken van zadelrobben gebracht worden.

Die middag is een groepje journalisten onder zijn leiding alvast naar zo'n gebied geweest. De ijswoestijn was prachtig, maar koud – ondanks de wodka bij de lunch.

De reisorganisatie neemt alleen mensen uit de omgeving in dienst. ,,Die kennen het ijs'', zegt Korelski. ,,En bij de Wildlife Discovery Club verdienen ze in één dag net zoveel als anders in drie weken met de vangst van zeehondenbaby's!''

Een bezoek aan de babyzeehonden kan ook vanaf Canada. Het IFAW vraagt al sinds 1969 aandacht voor de manier waarop onder meer in Canada zadelrobben worden gedood. Jaren geleden heeft de organisatie geprobeerd jagers warm te maken voor het toerisme. Dit leek te slagen: een aantal van hen begon sealwatches te begeleiden. Totdat ze bedachten dat ze evengoed nog geld konden verdienen aan de huiden van de zeehonden: als de vertederende witte vacht van de pups verdwenen was, kon de jacht weer beginnen. Nu werkt het IFAW alleen nog met vissers die zich contractueel vastleggen niet te jagen op zeehondenbaby's.

Langs de scheuren in het ijs van de Baai van Saint Lawrence in het noordoosten van Canada liggen honderden zeerobben te wachten op de terugkeer van hun vrouwtjes. Die zijn nu nog ergens in de verte bezig met het baren en verzorgen van het nageslacht. Twee weken na de geboorte laten de moeders de pups achter, die moeten maar voor zichzelf leren zorgen, en gaan op weg naar de mannen. De zwangerschap bij zadelrobben duurt bijna een jaar.

In een door IFAW gehuurde helikopter vliegen een gids en vijf ecotoeristen over de ijsvlakte. De inzittenden raken opgewonden bij het zien van de eerste zeehonden. Na een minuut of twintig wijst de piloot in de verte: er is beweging op het ijs. Dichterbij gekomen kunnen we eindelijk de whitecoats onderscheiden. Ze proberen hulpeloos hun moeders bij te houden die al verdwijnen in de luchtgaten in het ijs, geschrokken door het lawaai van de dalende helikopter.

De ijsvloer is niet zo vlak als vanuit de lucht lijkt. Door stromingen in de zee en door de wind is hij altijd in beweging. Er komen scheuren die weer dichtvriezen, schotsen schuiven over elkaar heen waardoor heuveltjes ontstaan – de ene dag ziet het er heel anders uit dan de volgende. Het is een indrukwekkend, leeg en verlaten ijslandschap.

De zeehondjes, die hun witte vacht over een week of twee zullen verliezen, kijken verbaasd naar de wezens in hun oranje overlevingspakken. De sealwatch is begonnen. De deelnemers hebben een stok om al prikkend wakken te ontdekken. Gaat het mis, dan houdt het pak je drijvend. Volwassen zeehonden moeten op afstand worden gehouden. Ze kunnen bijten. De gids is de baas.

Piloot Berry vertelt dat het sealwatch-toerisme de afgelopen tijd wat ingezakt was. ,,Er kwamen altijd veel Japanners. Maar twee seizoenen achter elkaar hadden we hier heel slecht weer, zodat de heli's niet konden vliegen. De Japanse toeristen wachtten en wachtten, uiteindelijk voor niets. En dat praat zich rond, dus de reisorganisaties schrapten ons uit de programma's. Maar Amerikanen komen weer, en ook het aantal Europeanen neemt toe.''

Op de ijsvlakte gaat intussen een Amerikaanse gids in de buurt van een pup in de sneeuw liggen. Langzaam beweegt zij zich naar de kleine zadelrob, die nieuwsgierig blijft kijken. Dan laat hij zich uitgebreid aaien, en als een poes draait de pup zich op z'n rug, zodat de vrouw zijn buik kan strelen. Uit een wak in de buurt komen vijf koppen omhoog, maar de moeders vinden de kust nog niet veilig en duiken onder. Ze zijn niet gewend aan vreemd bezoek – nog niet.

Voor een sealwatch in Canada is de beginplaats Halifax. Vandaaruit is de bestemming de Magdalena-eilanden (de `Maggies') of – zoals dit jaar – Charlottetown op de Prince Edwardeilanden. De zadelrobkolonies bevonden zich zuidelijker dan in andere jaren en vanaf Charlottetown was men in een minuut of veertig bij de zeehonden. De reissom vanaf Halifax is ca. $2.500 dollar voor vijf dagen (€2110). Hierbij is één vlucht in een kleine helikopter (4 personen + gids/piloot) inbegrepen. De kosten voor een extra vlucht zijn ongeveer $350 (€295). Afhankelijk van het weer blijft men maximaal vier uur op het ijs. Meer info bijvoorbeeld op: www.nathab.com

Voor informatie over Rusland is het mailadres: WDC@atnet.ru.