Geen lid meer worden voor tv-gids

Nu het CDA zich niet langer verzet tegen het vrijgeven van de programmagegevens van de publieke omroepen, komt er mogelijk een eind aan een al zes jaar slepend juridisch conflict. Maar dat zat er toch al aan te komen.

Het blad verscheen in november 1998 slechts een paar keer: TV Week. Een televisiegids met weekoverzichten die elke vrijdag zat bijgesloten bij dagblad De Telegraaf – een unicum voor Nederland.

De lezers van De Telegraaf konden slechts enkele weken gebruik maken van de gratis gids. Na een kort geding, aangespannen door de NOS (die nu Publieke Omroep heet), verscheen het tijdschrift niet meer tussen de krantenpagina's van het dagblad. Lezers van de krant die inmiddels hun programmablad hadden opgezegd, moesten hals over kop een omroep bellen voor een nieuwe tv-gids.

Hoe De Telegraaf indertijd aan de weekoverzichten van de publieke omroepen is gekomen, is nog altijd niet duidelijk. Van de Publieke Omroep kwamen ze niet, want die weigert al jaren de gegevens aan de uitgever te verstrekken, ook als daarvoor geld betaald wordt. Dagoverzichten zijn voor iedereen beschikbaar, maar voor een echte tv-gids heb je de gegevens van de hele week nodig.

Sinds het openlijke conflict zes jaar geleden ontmoetten de twee partijen elkaar regelmatig in de rechtszaal. De krantenuitgever beticht Publieke Omroep van monopolistisch gedrag. Publieke Omroep zegt daarentegen, vrij vertaald, zelf te mogen bepalen aan wie de gegevens wel en niet worden verkocht. In de praktijk betekent dat dat gegevens worden geruild met alle omroepen die een tv-gids hebben. Die omroepen zijn van elkaar afhankelijk omdat je alleen een gids kunt maken als je álle gegevens hebt. De Telegraaf krijgt de overzichten niet. Want, zegt Publieke Omroep, de Telegraaf is geen omroep.

De aftrap voor de juridische procedure kwam op 2 januari 1998, één dag nadat kartelautoriteit NMa formeel was opgericht. De kwestie is daarom `Zaak 1' gaan heten. Sindsdien zijn talloze kortgedingen, civielrechtelijke procedures en bestuursrechtelijke procedures gevoerd, en sommigen daarvan lopen gelijktijdig. Een advocaat in het vakblad Mediaforum schrijft eufemistisch: ,,Het is moeilijk het overzicht te bewaren''.

Afgelopen woensdag leek er ineens politiek draagvlak te zijn voor een verandering van de bestaande situatie. Het CDA maakte bekend zich niet langer te verzetten tegen vrijgave van de publieke programmagegevens. Daarmee moet een einde worden gemaakt aan de praktijk dat mensen lid worden van een omroep omdat ze de tv-gids willen. Coalitiepartijen VVD en D66 willen al veel langer dat de gegevens vrijkomen en hebben zelfs een initiatiefwetsvoorstel in de maak. Zij vinden dat wat het publiek betaalt, ook publiek bezit moet zijn. Tweede-Kamerlid Bakker (D66) reageerde voorzichtig enthousiast op de koerswijziging van het CDA, die deel uitmaakt van een veelomvattend plan voor de publieke omroep. ,,Ik ben er blij mee, maar ik hoop dat het CDA dit ook nog wil als niet ál hun eisen worden ingewilligd.''

Maar ook als het CDA niet bij de stellingname blijft, kan er wat veranderen. Want de juridische procedures lijken een einde te naderen, al is die hoop de afgelopen jaren door partijen al enkele malen ten onrechte uitgesproken. Over zes weken doet het College van Beroep voor het Bedrijfsleven uitspraak in `Zaak 1'. Althans, dat is het voornemen van het college. Volgens Publieke Omroep kan een vonnis van het Hof van justitie in Luxemburg in een hele andere zaak nog nieuw licht werpen op deze kwestie. Die zaak draait om de toegang tot een databestand van een medicijnfabrikant. Zeer vergelijkbaar, zegt Publieke Omroep, die wil dat de zaak bij het College heropend wordt als het vonnis uit Luxemburg daartoe aanleiding geeft. Het is de zoveelste poging om de zaak te vertragen, vindt de tegenpartij.

Mocht er wel een besluit liggen over zes weken, dan is daartegen geen beroep meer mogelijk: het College is de hoogste bestuursrechtelijke instantie. De Telegraaf laat bij monde van directeur Ton Boerma weten de ontwikkelingen in de politiek en bij de rechter te volgen, zonder daarbij hooggespannen verwachtingen te hebben. ,,Deze zaak loopt al zo lang. We zijn voorzichtig geworden met voorspellingen over hoe dit gaat aflopen. We wachten af.'' Maar, mocht het zover komen, dan stampt De Telegraaf volgens Boerma ,,binnen enkele weken'' een nieuwe TV Week uit de grond.

Daarvoor zijn dan wel ook de gegevens van HMG (RTL 4, RTL 5 en Yorin) nodig. HMG verstrekt zijn gegevens nu al – tegen betaling – aan SBS en Publieke Omroep. Het bedrijf kan zich permitteren geld te vragen voor de gegevens omdat het zelf geen tv-gids heeft. Het heeft de gegevens van anderen dus niet nodig. Dat is wel het geval bij SBS Nederland (SBS6, Net5, Veronica) dat Veronica Magazine uitgeeft, met een oplage van circa 1,1 miljoen exemplaren het grootste programmablad van Nederland. SBS ruilt zijn gegevens dan ook met Publieke Omroep en koopt de gegevens van HMG.

HMG wil zijn gegevens ,,zeker'' verkopen aan de Telegraaf, bevestigt een woordvoerder. Maar tot nu toe liep dat stuk op de prijs die te hoog zou zijn. Daarover is sinds twee weken meer duidelijkheid gekomen: toen bepaalde de NMa dat HMG geen onredelijk hoge prijs aan de Telegraaf vraagt. Tegen dit besluit kan nog wel beroep worden aangetekend. Vooralsnog maakt de Telegraaf geen aanstalten om de gegevens ook daadwerkelijk te gaan kopen van HMG. Dat heeft geen zin zolang de gegevens van de Publieke Omroep niet óók te verkrijgen zijn. SBS laat bij monde van een woordvoerder weten ,,zeker niet'' de hoorn op de haak te gooien als de Telegraaf belt met een verzoek om de gegevens van SBS, NET5 en Veronica te kopen. De Telegraaf heeft een minderheidsbelang in SBS Nederland.

Publieke Omroep vreest het Telegraaf-concern. In een hoorzitting van de NMa in 1998 betoogde de NOS dat de ,,helft van alle omroepgidsen verdwijnt'' als De Telegraaf en andere uitgevers de programmagegevens in handen krijgen.