Een sympathieke mislukking

Madrid, de hoofdstad van Spanje, is een wereldstad vol tegenstellingen. Op de Gran Vía komt alles bij elkaar.

Je zou naar het Prado-museum kunnen gaan, om de kunstschatten van een vervallen imperium te bekijken. Chic gaan winkelen in de wijk Salamanca, met zijn brede avenues en smalle dwarsstraten. 's Middags je toekomst laten lezen door gediplomeerde waarzeggers in het Retiropark. Op zondagochtend naar de Rastro, de vlooienmarkt in de volksbuurt van het oude centrum. En 's avonds, als de zomerhitte verdraaglijk is geworden, genieten van de terrassen langs de Paseo de Recoletos.

Dat zou je kunnen doen om Madrid beter te leren kennen. Maar alles bij elkaar – kunst, kitsch, winkelen, uitgaan, terrassen, eten, drinken – is ook mogelijk op de Gran Vía, de Grote Straat, een 24 uur-spektakel waarin Spanjes hoofdstad het gehele jaar door zijn visitekaartje aan bezoekers afgeeft. Anderhalve kilometer neuralgisch knooppunt met vijf omliggende metrostations en dynamisch straattheater waarin Madrid zijn karakter prijsgeeft als wereldstad vol tegenstellingen.

Strikt genomen is de Gran Vía, zoals veel grote Spaanse ambities, een project dat op sympathieke manier mislukte. In 1910 werd op last van koning Alfonso XIII het werk ter hand genomen die dit voormalige schapenpad moesten omtoveren in een waardige hoofdstraat van het vervlogen wereldrijk.

Wie de Gran Vía vanaf de Calle Alcalá binnenwandelt, ziet de pretentie in gouden letters geschreven onder de koepel met de engel: Metropolis. Veertig jaar bouwen en een Republiek, een burgeroorlog en een dictatuur later was het resultaat een brede hoofdstraat die met zijn hoge gebouwen in de verte deed denken aan een New-Yorkse avenue, maar waarvan gaandeweg de hoogdravende bedoelingen ten onder gingen in een bonte chaos.

Het eerste stuk voorbij de engel en Metropolis heeft met zijn statige en gesloten gevels nog iets van de autoritaire kilte die de planners vermoedelijk voor ogen stond. Dat er zich op een eerste etage links het nichtenspektakelrestaurant Gula Gula zou vestigen, konden ze natuurlijk niet bevroeden. Rechts is Chicote, een cocktailbar waarvan het management manmoedig probeert de glorietijd van de jaren '50 te herstellen. Het is de verschotenheid in de tijd waar deze stadsstraat veel van haar charme aan ontleent.

Vanaf het hoofdgebouw van Telefónica, een wolkenkrabber uit de Chicago-school, wordt het toneel een stuk levendiger. Het hoofdbestuur van Spanjes beursgigant zetelt hier, beneden is een tentoonstellingsruimte met vaak interessante exposities. Tegenover het gebouw ligt Calle de la Montera, Madrids hoerenstraat, erachter ligt Chueca, de homowijk. Een platengigant, een McDonalds, grote confectieketens, kranten- en radioredacties dragen verder bij aan de bonte drukte. De grote restaurant-cafés van Nebraska nemen de bezoeker mee in een decor van een Almodóvar van twintig jaar geleden.

Vanaf hier beginnen ook de megatheaters, met hun prachtige bombastische zalen van duizend en meer toeschouwers. Men kan er terecht voor musicals en voor de film. Omdat ze inmiddels tot stadsmonumenten zijn verklaard, zit het opsplitsen in kleine zaaltjes er gelukkig niet in. Het volgende knooppunt ligt bij de Plaza Callao, waar de Gran Vía een vreemde knik naar rechts maakt. Het is een kruispunt van alles wat de binnenstad te bieden heeft: platen, boeken en voorstellingen bij de FNAC, winkelen bij de Corte Inglés, razend stadsverkeer.

Van achter een kopje koffie in van de vele cafés kijken naar de muzikanten, goochelaars, bedelaars, lootjesverkopers, straatrovers en schoenpoetsers. 's Nachts zijn er de discotheken die tot de vroege ochtend open blijven. Wie honger krijgt en een sterke maag bezit, koopt een bakje met rijst en vlees bij de Chinezen, die hun waar illegaal uit plastic zakken opdiepen.

Na zoveel leven lijkt het laatste stuk van de Gran Vía tot aan de Plaza España bijna op een kalme stadsavenue. Maar ook hier bruist het leven je tegemoet, met theaters, ijswinkels, restaurants en speelhallen. En in de verte torent de Torre de Madrid, een van de mooiste wolkenkrabbers van de stad, als een waardig monument aan het einde van de Gran Vía, het drukste schapenpad ter wereld.

Hotels

(in de buurt van Gran Vía)

HOSTAL SAN LORENZO. Goedkoop. Calle Clavel 8. (0034)915213057

HOTEL CROWN PLAZA. Luxe. Plaza España. (0034) 914548500

HOTEL EMPERADOR. Medium-duur. Gran Vía 53. (0034) 915472800

Restaurants

(in de buurt van Gran Vía)

BAJAMAR. Vis en schaal- en schelpdieren. Gran Vía 78

GULA GULA. Salad-bar. Gran Vía 1

BOCAITO. Calle Libertad 6