`Bruin suikertje' spreekt met Romeinse helm

Een gewonde soldaat scheldt niet. Althans niet als het aan de Amerikaanse kranten ligt die de politiek-satirische strip Doonesbury gisteren hebben gecensureerd.

In die strip, getekend door Garry Trudeau, raakt één van de hoofdpersonen, de voormalige football-coach B.D. die is gestationeerd in Irak, zijn been kwijt. Wanneer hij dat na een operatie ontdekt roept hij: `son of a bitch!' - een scheldwoord dat door verscheidene kranten is vervangen door symbolen.

Het onderwerp van de strip - de oorlog in Irak - blijkt veel minder mensen te storen dan het eventueel kwetsend taalgebruik. Daarom hebben sommige kranten uit voorzorg de strip bewerkt, ondanks het feit dat een arts in de strip waarschuwt voor de fase van ,,boosheid'' van de patiënt na afloop van een amputatie.

Niet iedereen is het eens met die ingreep. Mike Wilson van de Amerikaanse krant St.Petersburg Times bijvoorbeeld, zegt: ,,Als je naar beneden kijkt en ontdekt dat een deel van je been kapot is geschoten, dan roep je zeker niet `hemeltje lief!''' Zijn krant drukte de strip af zoals die bedoeld was.

Striptekenaar Trudeau is goed voor controverse. De Doonesbury-strip, door sommigen de meest politieke strip in de VS genoemd, volgt het nieuws vaak heel precies. Daarbij steekt Trudeau, die zijn strip al sinds 1968 tekent, zijn mening niet onder stoelen of banken. Zo is hij uitgesproken kritisch over de regering-Bush en daar komt hij in zijn dagelijkse strip, die in 1.400 kranten verschijnt, ruimschoots voor uit.

President Bush tekent hij meestal als een zwevende cowboyhoed, een lege ruimte met alleen tekst of, sinds de bezetting van Irak, als een zwevende Romeinse helm. Vaak tekent hij ook alleen het Witte Huis en weet hij met de tekst die hij daarboven schrijft haarfijn aan te geven wie er aan het woord is. In een recente strip spreekt Bush, die van bijnamen houdt, zijn nationale veiligheidsadviseur, de Afro-Amerikaanse Condoleezza Rice aan met `bruin suikertje'. En de getekend Bush verspreekt zich net zo vaak als de echte Bush. Volgens Trudeau maakt hij daarbij rijkelijk gebruik van bestaande citaten.

Dat hij met zijn satirische strip regelmatig boosheid op de hals haalt neemt Trudeau voor lief. Ook de kritiek dat hij met zijn strips de spot drijft met de militairen die in Irak hun leven wagen. ,,Het is een taak die iedere schrijver met grote nederigheid moet aanvatten. We zijn in oorlog en we kunnen de ontberingen die een mens door oorlog worden aangedaan niet negeren'', aldus Trudeau tegenover de Amerikaanse pers.