Verbod geschrift moslims `idioot'

Een storm in een glas water. Zo karakteriseert prof.dr. J.J. Witkam, hoofd van de afdeling oosterse handschriften en gedrukten van de universiteitsbibliotheek Leiden, de commotie die is ontstaan over de verkoop van geschriften in de Amsterdamse El Tawheed-moskee. Daarin wordt opgeroepen tot het doden van homoseksuelen. ,,Zulke boekjes had je tien jaar geleden ook tegen kunnen komen. Het is een genre waarvan er in het Arabisch duizenden bestaan. Ze zijn gebaseerd op geboden in de koran en de traditie. Verbieden zou idioot zijn.''

Tot de gewraakte publicaties behoort De weg van de moslim van de Algerijn Abu Bakr Djaber El Djezeiri, een boek uit 1964. De driedelige Nederlandse vertaling van Jeanette Ploeger verscheen in de periode 1998-2000 bij de Leidse uitgeverij Project Dien. Deze week deed het boek in politiek Den Haag veel stof opwaaien. Vooral de oproep in deel 3 om plegers van sodomie van een hoog punt met het hoofd omlaag naar beneden te gooien, met steniging toe, zette kwaad bloed. Kamerleden bepleitten strafrechtelijke vervolging van het bestuur van El Tawheed wegens het zaaien van haat.

,,Dat van dat omlaag gooien en stenigen is ontleend aan Ibn Abbas, een tijdgenoot van de profeet Mohammed'', zegt Witkam. ,,Die staat aan de bron van veel berichten uit de tijd van de Profeet. Dit soort uitspraken moet je natuurlijk niet bagatelliseren. Zodra moslimgroeperingen zulke opvattingen in hun vaandel voeren, of wanneer teksten van die strekking op school geleerd worden, moet je als overheid ingrijpen.'' Het punt is volgens Witkam dat vanuit moslimoogpunt tegen die opvattingen weinig valt in te brengen.

`De weg van de moslim' biedt vanuit de islamitische wet richtlijnen voor het dagelijks leven. Tot in de kleinste details wordt verteld hoe moslims zich dienen te gedragen.

[Vervolg stenigen:pagina 2]

Steniging

`Homoseksualiteit staat gelijk aan ontucht'

[Vervolg van pagina 1]

Professor Witkam, verbonden aan de universiteit Leiden, zegt over de geschriften in de Amsterdamse El Tawheed-moskee: ,,Het is pure plichtenleer. Er zitten nogal wat voorschriften bij die wij als overijverig en weeïg superreligieus handelen zouden bestempelen.'' Die leggen de niet-islamitische mede-Nederlander geen strobreed in de weg. Medelijden tonen, aldus het boek, is een deugd: het zet aan tot genade en goedheid, het vergeven van beledigingen, het bijstaan van zwakken en het kleden van behoeftigen.

Maar tot diezelfde wet behoren ook de zogeheten `bepaalde straffen' voor vergrijpen als ontucht, valse beschuldiging van ontucht, wijn drinken en diefstal. Die straffen zijn ontleend aan de koran en dat is het letterlijke woord Gods waaraan door Islamieten niet te tornen valt. Op het drinken van alcohol staan 80 zweepslagen op de rug, waarbij de vrouw een kledingstuk mag dragen (maar dat mag niet te dik zijn). Witkam: ,,Homoseksualiteit wordt in de islamitische wet gelijk gesteld met ontucht en je zult geen oprecht moslim vinden die zich van de plicht tot het doden van homoseksuelen zal distantiëren: dan zou hij tegen Allah ingaan. Die `bepaalde straffen' horen er echt bij. Daarmee hebben moslims zich in de hoek geredeneerd: vrijheid om creatief met je heilige boek om te gaan ontbreekt totaal.''

Wat niet vergeten moet worden ook al staat dat niet expliciet in De weg van de moslim is dat dergelijke voorschriften alleen geldig zijn in geval van een regime dat de islamitische wet van kracht heeft verklaard. Witkam: ,,In vrijwel geen land is dat het geval, zelfs niet in het zeer fundamentalistische Saoedi Arabië hoewel de islamitische `bepaalde straffen' daar wel degelijk worden toegepast. Overigens, de islamitische wet schrijft ook voor dat moslims niet in een niet-islamitisch land moeten gaan wonen en die regel wordt ook breed ontdoken.''

Veel islamitische regels zijn in de loop van de tijd geëvolueerd door discussies tussen geleerden of als gevolg van de invloed van lokaal gewoonterecht. Witkam: ,,Wanneer islamitische regels niet opvolgbaar zijn zal een moslim liever zondigen dan de Islam ten pricipale ter discussie stellen. Voor zonde is vergeving mogelijk, op apostasie staat, zoals bekend, de doodstraf. Maar wat in de Koran staat, is heilig.''

Witkam en zijn medewerkers verzamelen islamitische publicaties voor de Leidse universiteitsbibliotheek. Het meeste in Nederland verkrijgbare materiaal koopt hij in winkeltjes waar van alles verkocht wordt, van koperen lampjes tot liedjes die je zingt op bedevaart naar Mekka. Bij moskeeën zijn dat soort zaken in stalletjes te koop, vooral op vrijdag. Witkam: ,,Boekjes hoe je moet bidden zijn er verkrijgbaar, getuigenissen van moslims die het licht hebben gezien, en ook het genre De weg van de moslim. Je moet dan niet denken aan een strak geplande distributie, het gaat in de regel om materiaal dat in eigen beheer is gemaakt en dat via toevallige persoonlijke contacten wordt verspreid. Een grote organisatie zit er niet achter.''

De afgelopen tien jaar heeft Witkam het aanbod zien veranderen. Was er vroeger vooral materiaal in het Arabisch, en wat Franse en Engelse import, de laatste tijd neemt het aantal originele Nederlandse publicaties steeds meer toe. ,,Die handelen bijvoorbeeld over innerlijke beleving en verhalen over mystieke ervaringen.'' Preken van imams zijn vrijwel alleen in het Arabisch te koop. En dan zijn er nu dus ook Nederlandstalige publicaties die de moslim voorschrijven hoe te leven. Witkam:,,Verbieden is in feite onhaalbaar: die boekjes baseren zich op de koran en dan zou je die ook moeten verbieden. Dat zie ik de Nederlandse overheid zo gauw niet doen.''

hoofdartikel: pagina 7