Single

Een toenemend aantal vrouwen in de leeftijd dertig of een paar jaartjes ouder, duidt zichzelf aan als single. ,,Ik ben single'', schrijven ze in hun columns, vertellen ze je bij een eerste ontmoeting. Ze gaan er daarbij vanuit dat de aangesprokene onmiddellijk fragmenten uit de tv-serie Sex and the city voor zijn of haar geestesoog ziet opdoemen. Want `ik ben single' betekent: ,,Ik ben een succesvolle, intelligente, zelfstandige heteroseksuele vrouw. Ik heb niet per se een man nodig om gelukkig te zijn.'' Het betekent ook: ,,De mannen die ik tot nu toe ben tegengekomen, zijn niet in staat om te gaan met mijn succes, intelligentie en zelfstandigheid en daarom leid ik een leven als single. Dat maakt van mij geen loser, hooguit onbegrepen door mannen, maar dat is uiteraard mijn fout niet. Ik ben feministisch, maar niet op een ouderwetse manier. Ik kleed me sexy, ben sexy en doe wat ik wil. Soms ben ik verdrietig en eenzaam, maar over het algemeen voel ik me er goed onder.''

Nu ja, dat zal dan wel, denk ik meestal bij het lezen of horen van dat soort uitlatingen, want ik kan nu eenmaal geen interesse opbrengen voor iemand die zichzelf karakteriseert door te verwijzen naar het niet bestaan van een liefdesrelatie met een man. Mensen die verwijzen naar hun huwelijkse staat vind ik over het algemeen even oninteressant, maar degenen die de uitspraak `ik ben single' doen, verdenk ik ervan niet eens te wéten dat ieder mens nu eenmaal `alleen met zichzelf' zijn leven leidt.

Getrouwd of niet getrouwd, iedereen is single. Nu kan men daar tegenin brengen dat niet ieder mens een economische eenheid met een ander mens vormt en dat de mensen die dat niet doen dus single zijn. Dat klopt, maar dat is over het algemeen niet wat singles bedoelen, als ze zeggen dat ze single zijn. Single verwijst naar de afwezigheid van een geliefde en naar een daarbij behorende lifestyle.

De single vrouw is niet alleen maar onderwerp van lifestyle columns of de hoofdrolspeelster in vrouwentijdschriften, chicklits en tv-series. In de Verenigde Staten verliest zij zelfs steeds meer terrein op die podia. `Sex and the city' en bijvoorbeeld Friends, series waarin de single vrouw een cruciale rol speelt, zijn daar afgelopen of op sterven na dood. De single vrouw is nu ontdekt door politici. Zij is in de schijnwerpers komen te staan als een politieke kracht van betekenis. Men dingt naar haar gunsten. Men wil haar stem bij de komende verkiezingen. Men noemt haar, en dat is niet eens gekscherend bedoeld, de `Sex and the city voter'. Want alleenstaande, single of ongetrouwde vrouwen – de termen doen er niet meer toe als het om stemmen gaat – vormen het grootste deel van de mensen die niet stemmen, die zich zoals dat in de VS heet, ook niet als stemmer laten registreren.

Na enig rekenwerk kwam men er achter dat als men een deel van die niet-stemmende single vrouwen zover kon krijgen dat wel te doen, als het percentage stemmende single vrouwen even groot zou zijn als het percentage stemmende getrouwde vrouwen, er 6 miljoen stemmen meer te verdelen zouden zijn. Stemmen die, zo gelooft men, vooral naar de Democraten zouden gaan. Want de hedendaagse Amerikaanse niet stemmende single vrouw is tegen de oorlog in Irak, voor betaalbare gezondheidszorg en voor goede openbare scholen. Allemaal thema's waarmee de Democraten zich afficheren. Had men zich dat maar in 2000 gerealiseerd. De toen op het nippertje (en met een beetje hulp van haperende stemmachines) door Bush gewonnen verkiezingen hadden met de stemmen van al die single vrouwen wel eens heel anders kunnen eindigen. `It's single women who could decide the White House Race. If only they get out and vote', kopte Newsweek deze week.

Inderdaad, hoe krijg je dat voor elkaar? De organisatie Women's voices. Women vote probeert daar achter te komen en tracht alleenstaande vrouwen bewust te maken van hun enorme macht als zij als één vrouw naar de stembus gaan. Ook zijn er veel commentatoren die erop aandringen dat de Democraten zich eens van hun dappere kant laten zien door zich in hun campagne expliciet tot de alleenstaande vrouw te richten. Daarbij wordt niet zelden verwezen naar het omslagverhaal van Business Week van oktober vorig jaar, waarin voorspeld werd dat de VS een natie van alleenstaanden zou worden.

De Democraten aarzelen nog. Uiteraard willen zij de stemmen verzilveren, maar zij willen zich niet te nadrukkelijk tot de alleenstaande vrouwen wenden. In een land waar het politieke vertoog gedomineerd wordt door familiewaarden, zal het hun vooral veel tegenwind opleveren en ze hebben op dit moment al problemen genoeg, stelt Ruy Teixeira, auteur van The Emerging Democratic Majority. Afgezien daarvan is het nog niet zo gemakkelijk om te bedenken hoe men de alleenstaande vrouw dan zou moeten benaderen. Want het is helemaal niet duidelijk wie de single vrouw ís.

Dat blijkt wel uit de discussie die over haar is losgebarsten. Een aantal vrouwelijke columnisten wees erop dat het typisch iets voor mannen was om met zo'n achterhaalde verwijzing naar een failliete serie als `Sex and the city' aan te komen. Daar zijn wij allang niet mee bezig en het was maar een serie hoor, mopperde één van hen. Fundamenteler is de kritiek dat een deel van de alleenstaande vrouwen nauwelijks het hoofd boven water kan houden en vaak ook nog een kind te verzorgen heeft. Daar is vaak weinig glamour in te ontdekken en het is wrang om die mensen aan te duiden als `Sex and the city voters'. Kortom, de Democraten doen er goed aan zich niet al te veel met de hype over singles bezig te houden. Er is niet zoveel dat die mensen bindt en daarom is het bijna onmogelijk hen te bereiken met een specifieke campagne. Dat is maar goed ook. Het zou toch wel heel zielig zijn als vrouwen zich alleen maar in elkaar en in een politieke partij zouden kunnen herkennen, omdat ze aangesproken worden op het feit dat ze geen man hebben.