Ruzie over veroordeling van Soedan

Binnen de Mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties is grote ruzie onstaan over de veroordeling van Soedan voor grootschalige terreur in de westelijke regio Darfur.

De Amerikaanse vertegenwoordiger in de Commissie, Richard Williamson, vergeleek de ,,etnische schoonmaak'' in Darfur met de genocide in Rwanda tien jaar geleden.

Maar de kans is klein dat de Mensenrechtencommissie van de VN een hard oordeel velt over Soedan, zoals de VS bepleiten. Een stemming over Soedan werd gisteren voor de tweede keer uitgesteld uit vrees dat Afrikaanse landen en moslimstaten een veroordeling zouden torpederen. In de loop van vandaag zou de Commissie stemmen over een nieuwe verklaring die een zwak aftreksel is van de oorspronkelijke resolutie die de Europese Unie had ingediend.

In die resolutie werden de Soedanese schendingen van de mensenrechten in Darfur zwaar bekritiseerd, zoals ook de systematische aanvallen van regeringstroepen en Arabische milities op dorpen en vluchtelingkampen. Ook werd de Soedanese regering gehekeld omdat ze geen einde maakt aan de terreur en er niet voor zorgt dat hulporganisaties vrij toegang hebben tot het getroffen gebied. Verder werd de aanstelling van een speciale mensenrechtenrapporteur voor Soedan bepleit.

Inmiddels heeft de Europese Unie de resolutie vervangen door een een veel mildere veroordelingsvorm, de zogenaamde voorzittersverklaring. Dat is in overleg met de Afrikaanse leden gebeurd. In die verklaring wordt de Soedanese regering opgeroepen om de Arabische milities ,,te neutraliseren''. Zo'n voorzittersverklaring moet met algemene stemmen worden goedgekeurd.

De VS die de oorspronkelijke resolutie hadden gesteund, vinden de afgezwakte versie zwaar ontoereikend. Volgens de Amerikaanse vertegenwoordiger in de Commissie zijn al zeker 10.000 zwarte Soedanezen vermoord en meer dan 700.000 mensen verjaagd. Ook internationale mensenrechtenorganisaties hebben geen goed woord over voor de nieuwe tekst. ,,De mensen in Darfur zijn nu aan het sterven'', zei Peter Splinter van Amnesty International. ,,De Mensenrechtencommissie laat hen in de steek.'' ,,Moet Kofi Annan over tien jaar de genocide in Darfur herdenken zoals hij dat onlangs voor Rwanda heeft gedaan'', zei Beatrice Quadranti van de Internationale Federatie voor de Mensenrechten.

Moslimlanden reageerden gisteren gepikeerd op het uitlekken van een rapport van mensenrechtenexperts van de Verenigde Naties waarin Soedanese regeringstroepen en Arabische milities worden beschuldigd van aan genocide grenzende gruweldaden. Hun rapport is gebaseerd op getuigenverklaringen van vluchtelingen in Tsjaad. Volgens de experts voert Soedan in de regio ,,een schrikbewind''.

Vlak voor de openbaarmaking kregen de experts deze week alsnog toestemming van de Soedanese regering om naar Darfur te reizen en zich ter plaatse op de hoogte te stellen van de situatie.