Jongen blijkt meisje en ander jeugdtheater

Een jager duikt op uit het bos. ,,Hebben jullie een meisje gezien met haar als ebbehout, een huid zo blank als room en lippen zo rood als kersen? Breng haar dan onmiddellijk hier.''

Welkom in sprookjesland. Een land vol schoonheid en gruwelen, gelokaliseerd op een fort bij Utrecht. Daar, temidden van schietgaten en bloeiende paardebloemen, presenteert jeugdtheaterfestival TweeTakt Sneeuwwitje. De jager die we onderweg al tegenkwamen, snijdt met zijn dolk het doek door. Zodat we de caravans zien, de zeven caravans van de zeven dwergen. Die tuimelen één voor één naar buiten: kleine mannetjes in te wijde broeken, kind-acteurs met krullend haar en vuurrode wangen.

Schattig. Maar als Sneeuwwitje, moe van haar lange tocht door het bos, in een van de caravans wil slapen krijgen de krengen kuren. Stoom, modder en wolven sturen zij op het arme meisje af en de caravans kunnen ook schreeuwen. Zo combineert Sanne Vogel in Sneeuwwitje en de zeven caravans poëzie met slapstick en goede smaak met kitsch: alles hangt net even uit het lood en alles is geplaybackt. Het zou irritant kunnen zijn, zo'n ingeblikt stemmencircus. Maar dat is het niet. Want de lipbewegingen krijgen juist door hun kunstmatigheid een tederheid die de gemeenheden, van Sneeuwwitjes tegenspelers en van alle sprookjes, doet vergeten.

Kinderen spelen zowel mee in Sneeuwwitje als in Dromen hebben veters, een andere productie die TweeTakt naar Utrecht haalde. Elf kids, de jongsten amper zes, dansen bij het Vlaamse gezelschap fABULEUS alsof hun leven ervan afhangt. Ze doen dat niet op het fort maar in een gewoon theater, tegen de achtergrond van een tentdoek met daarop een rood kruis. Het wekt associaties met een vluchtelingenkamp en dan behoren de voetballertjes op de voorgrond dus tot de achtergestelden, al zien ze er in hun Belgische merkkleding nogal welvarend uit. Mogelijk willen de choreografen Joke Laureyns en Kwint Manshoven laten zien dat alle kinderen, arm of rijk, van voetbal houden, van de spanning, de teamgeest, de lonkende roem en de inzet. Dit voetbalballet is een ode aan iedere vorm van voordrachtskunst, met zijn dunne scheidslijn tussen het tonen van trucjes en het tonen van jezelf.

Eén kind maar speelt er in It's a boy van schrijver Guus Kuijer en regisseur Ine te Rietstap. Hoewel, een kind? De Turks-Nederlandse Fatma Genç is al vijftien en haar personage is even oud. Die leeftijd levert problemem op want bij een jongen moeten dan de ballen toch indalen, vindt de vader. De jongen die het kind van Pa moet zijn is een meisje. Ze laat haar armen slingeren en probeert als de kroon van de schepping te lopen, trots en alleen, want een man is alleen, zegt haar vader. Ze doet haar best om die vader te kopiëren – maar op een dag legt de jongen zijn colbert, pet en bril af en tevoorschijn komt een pril meisje, vastbesloten om haar bevrijding te dansen. Fatma Genç moeten we in de gaten houden. Zij kan wat veel beroepsacteurs niet kunnen: heftig spel houdt zij geestig, en andersom.

Jeugdtheaterfestival TweeTakt, t/m 25/4. Locaties rondom Utrecht. Inl: www.twetakt.net; 030-2361202.