Golfen in de oorlog

De Griekse oorlogsgod Ares of Mars stuurde zijn twee zonen vooruit om zijn komst aan te kondigen. Voor de oorlog begon kwamen dus eerst Phobos (angst) en Deimos (vrees) langs. Dat is niet alleen in de mythologie zo, maar ook in het echt: als een bevolkingsgroep gegrepen wordt door angst en vrees zadelt de oorlogsgod zijn paard. Als zijn zonen de deuren van de stad voor lange tijd openen, komt vader vroeg of laat binnenrijden. Leuk om te weten met de Nederlandse angst voor moslims tegenwoordig, maar dat terzijde. Phobos en Demos werden in 1940 onder andere nog gesignaleerd bij golfclub Toxandria in het Brabantse Molenschot. Het gehinnik van het paard van de oorlogsgod was toen al in heel Europa te horen.

In het boek Een golfclub in Brabant. Driekwart eeuw Toxandria van R.Aeg Timmerman, dat vorig jaar verscheen, staat een hoofdstuk over het clubleven tijdens de oorlogsjaren. Angst en vrees hadden Toxandria daarvoor al in de greep, schrijft Timmerman: `Van de 115 mensen die op 1 januari 1939 spelend lid waren, bleven er bij het begin van 1940 nog 91 over, en het aantal niet actieve leden verminderde in ongeveer dezelfde mate.' Aan Frans Verbunt van Toxandria ging de ellende enigszins voorbij, want hij bleek op 26 maart 1940 nog een hole-in-one te kunnen maken. Timmerman: `Hij kon niet weten dat hij de laatste zou zijn, die dat vóór de oorlog presteerde.'

Trainer Raggles onderging na de Duitse inval hetzelfde lot als zijn voetbalcollega Jack Reynolds bij Ajax: vanwege de Britse nationaliteit werd hij geïnterneerd. Timmerman: `De Duitsers hielden hem ruim drie jaar gevangen, het grootste deel van die tijd in Polen. Begin 1944 kon hij, door uitwisseling met Duitse gevangenen, weer terug naar zijn vaderland; voor Toxandria was hij blijvend verloren.' Waarmee de levensloop van de twee andere wegen insloeg, omdat Reynolds wél terugkeerde naar Nederland.

Mars had het naar zijn zin in de omgeving van deze club, waar vliegbasis Gilze Rijen lag. `Eind augustus 1944 bombardeerde de geallieerde luchtmacht de vliegbasis met enkele honderden vliegtuigen', schrijft Timmerman. `Op het golfterrein was het alsof er een vulkaanuitbarsting had plaats gevonden.' Het zal hierdoor zijn gekomen dat het aantal leden steeds verder terugliep. Want in de rest van het land meldden zich steeds meer mensen op de velden of tribunes om zichzelf met sport wat aangename afleiding te bezorgen.

Door dat geringe clubleven ging het financieel wél steeds beter. `Toxandria startte op 1 januari 1940 met een schuld van ƒ3.697,-, en eindigde de oorlog met, op 31 december 1945, een positief vermogen van iets meer dan vierduizend gulden.' De kinderen van Ares waren weer thuis, een nieuwe tijd begon ook voor de Brabantse golfers.

jurryt@xs4all.nl