Film: niet slagvaardig

De Raad voor Cultuur bracht deze week advies uit over de kunstsubsidies. Voor het te laat is voorziet het Cultureel Supplement staatssecretaris Medy van der Laan nog eenmaal van advies.

,,Nederlands Distributiekantoor voor de Film, wat kan ik voor u doen?''

,,Met Huisman van Contact Film, ik sta in Cannes en heb net een prachtige film gezien. Van een Russische regisseur, een debutant. De producent staat hier naast me en ik mag hem kopen. Kan ik subsidie van u krijgen?''

,,U wilt dus een film kopen, een Rus, en hoe heet de regisseur. Hmm. Hoe spel ik dat? Welke films heeft hij gemaakt. O, een debuutje. Prachtig? Ja dat zei u al. U wilt hem nú kopen, meteen. Tsja, de commissie is al uitvergaderd. En even kijken... nee, het laatste lid loopt net naar buiten. Joe, prettig weekend! Nee, dat was tegen dat laatste lid. Als u voor mij uw naam wilt spellen, dan leg ik een briefje klaar en bent u maandag als eerste aan de beurt.''

Zou dit zijn wat de Raad voor Cultuur voor zich ziet met zijn advies over de ,,kwetsbare cinematografische buitenlandse film''? Volgens de Raad leidt het huidige stelsel – subsidie voor distributeurs die zich hebben gespecialiseerd in het aankopen en uitbrengen van de kwetsbare filmsoort – tot oneigenlijke en ondoelmatige verdeling van gelden. De gesubsidieerde distributeurs brengen af en toe ook `grotere' titels uit, ,,soms zelfs in het commerciële circuit''. En grotere distributeurs kopen ook wel van die kleine kwetsbare films aan.

Nu wil de Raad in het vervolg niet meer de distributeur subsidiëren, maar de kwetsbare film zelf, waarvoor de distributeur dan eerst ,,een uitbrengplan moet voorleggen''. Dat is om twee redenen een slecht idee – en dan laten we de vrome uitspraak dat de onvermijdelijke bureaucratie van zo'n systeem ,,tot een minimum beperkt dient te blijven'' maar buiten beschouwing.

Met dit systeem wordt elke vorm van slagvaardigheid uit het aankoopbeleid verwijderd. Voor Contact Film een fiat op zijn uitbrengplan binnen heeft, is die prachtige Rus aan zijn neus voorbijgegaan of is de prijs verveelvoudigd. Contact Film – dat zijn subsidie behoudt – zag The Return van Andrej Zvjagintsev al voor die werd vertoond in Venetië en kocht hem meteen. De debuterende Rus won de Gouden Leeuw en daarmee steeg de prijs navenant. Nu is hij dus `goedkoop' in Nederland terechtgekomen.

De Raad bevoordeelt buitensporig de grote distributeurs die films in pakketten aankopen. Als in zo'n pakket ook een kwetsbare film zit, kan de grote distributeur rustig achteraf een subsidie-aanvraag indienen. Krijgt hij de subsidie, dan is het meegenomen. Zo niet, dan heeft hij niks verloren.

Nee, dit advies kan de staatssecretaris beter niet overnemen.

Dossier Cultuurnota 2005 met de voorgaande Ongevraagde Adviezen uit het Cultureel Supplement:www.nrc.nl