Steun mediterrane producten hervormd

De steun voor tabak, katoen en olijfolie wordt hervormd. Dat hebben de ministers van Landbouw van de Europese Unie vanmorgen vroeg op een bijeenkomst in Luxemburg besloten. Hervorming van de steun voor `mediterrane producten' is belangrijk voor ontwikkelingslanden die nu grote hinder van de EU-steun ondervinden.

Minister Veerman, die de onderhandelingen namens Nederland voerde, is tevreden met het akkoord. Volgens hem wordt hiermee de handelsverstorende steun aanzienlijk verlaagd. Oxfam International, de internationale ontwikkelingsorganisatie waarbij ook de Novib is aangesloten, vindt dat het akkoord ,,erg laat'' komt, maar noemt vooral de hervorming van de katoensteun belangrijk. ,,Wij hopen dat Afrikaanse katoenproducenten nu eindelijk een behoorlijk marktaandeel in Europa kunnen veroveren'', aldus een woordvoerder.

Het akkoord kwam tot stand na zware onderhandelingen. Spanje stemde tegen, omdat het land vreest voor verlies aan werkgelegenheid in de landbouw. Zweden en Denemarken stemden ook tegen, omdat het akkoord hun juist niet ver genoeg ging. Zij vinden de steun aan de tabaksteelt nog altijd te hoog.

Net als bij de fundamentele hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid vorig jaar in Luxemburg, gingen de onderhandelingen over de gehele of gedeeltelijke `ontkoppeling' van de Europese landbouwsubsidies. Dit houdt in dat de hoogte van de steun niet meer afhankelijk is van de omvang van de productie. Hiermee wilden de ministers van Landbouw boeren aanmoedigen om te produceren waar de markt om vraagt, in plaats van wat de meeste subsidie oplevert. Vorig jaar werd besloten over de meeste landbouwproducten, zoals graan, rundvlees en melk. De hervorming van de mediterrane producten werd uitgesteld.

De zuidelijke lidstaten verzetten zich tegen het voorstel van EU-landbouwcommissaris Fischler. Fischler had echter steun van Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Nederland, Denemarken en Zweden. Zij hebben geen belangen in de sectoren en willen de handelsverstorende steun afbouwen. Daarnaast past steun voor de tabak in hun ogen niet bij het antirookbeleid dat de EU voert.

Evenals bij de hervorming van 2003 wordt de steun voorlopig gedeeltelijk ontkoppeld. Die voor tabaksverbouwers voor minimaal 40 procent vanaf 2006, die voor olijfolie en katoen met respectievelijk 60 en 65 procent.

Uiteindelijk moet voor tabak vanaf 2010 alle steun volledig zijn losgekoppeld van de productie. Dit betekent in de praktijk dat de boeren in de EU dit niet meer rendabel kunnen verbouwen. Dit was ook het grote bezwaar van Frankrijk, de zuidelijke lidstaten en Ierland bij de hervormingen van vorig jaar. Zij vreesden dat de economisch zwakkere regio's ernstige schade zouden oplopen en op termijn ontvolkt zouden raken bij gebrek aan economische activiteit. Bovendien vreesden zij dat met de ontkoppeling op termijn het fundament onder de landbouwsteun zou worden weggeslagen.