Positie wankelend Alitalia steeds moeilijker

Er is geen gebrek aan geruchten over mogelijke plannen van de Italiaanse regering om Alitalia drijvende te houden. De luchtvaartmaatschappij – voor 62 procent eigendom van de staat – is diep in de rode cijfers beland. 2003 was het elfde jaar van verliezen in de afgelopen twaalf jaar. Omdat de Europese Unie geen staatssteun toestaat, moet de regering met een creatieve oplossing komen. Maar geen van de tot nu toe overwogen plannen zal de Europese Unie om de tuin kunnen leiden.

Neem het jongste gerucht. Blijkbaar overweegt de Italiaanse regering zijn aandelen in Alitalia over te dragen aan de Cassa Depositi e Prestiti, een instelling die voor 70 procent in handen is van het Italiaanse ministerie van Financiën en voor 30 procent eigendom is van banken zonder winstoogmerk.

De instelling fungeert ook als parkeerplaats voor andere overheidsbelangen, waaronder die in het olieconcern ENI en het nutsbedrijf Enel, en lijkt in sommige opzichten op de Duitse Kfw. De details van de manier waarop de overdracht in zijn werk zou gaan zijn niet duidelijk, maar het idee is dat de Cassa nieuw kapitaal in Alitalia zou kunnen steken door geld te lenen dat door de aandelen wordt gedekt. De hoop is dat de Europese Unie daarmee akkoord zou gaan, omdat de Cassa technisch gezien geen overheidsinstelling is.

Maar het probleem is dat het onwaarschijnlijk is dat de Europese Unie hiermee instemt. De Commissie heeft immers veel klachten ontvangen van andere luchtvaartmaatschappijen toen zij de laatste herkapitalisering van Alitalia in 2002 toestond.

Destijds garandeerde de Italiaanse overheid 62 procent van de 1,4 miljard euro aan nieuw uitgegeven aandelen en converteerbare obligaties, terwijl een groep banken, waaronder CSFB en Merrill Lynch, het resterende bedrag waarborgde. Maar de transactie was economisch niet levensvatbaar. De banken konden de effecten niet kwijt en bleven zelf met het grootste deel ervan zitten. De indruk bestond dat zij tegen beter weten in hadden meegedaan om hun betrekkingen met de Italiaanse overheid niet op het spel te zetten.

Dit alles houdt in dat ook de andere ideeën die worden geventileerd – zoals een subsidiëring door de regering van werkloosheidsuitkeringen voor ontslagen werknemers of belastingvoordelen voor Alitalia – weinig kans van slagen hebben. Geen wonder dat de Italiaanse overheid steeds bezorgder wordt over de problemen van Alitalia.

Als zij niet met een ongelooflijk creatieve oplossing voor de dag komt – hetgeen niet volledig onwaarschijnlijk is – kon Alitalia

wel eens ten dode zijn opgeschreven.

Onder redactie van Hugo Dixon. Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld.