`Investeren in gezonde voeding'

De WHO stelt een strategie op om het groeiende probleem van overgewicht aan te pakken. De Amerikaanse suikerindustrie werkt tegen. Maar er zijn ook bedrijven die meedenken. ,,We moeten smaak en gemak verenigen met gezondheid.''

Het probleem van overgewicht groeit. Wereldwijd zijn inmiddels een miljard mensen te zwaar, waardoor ze een grotere kans lopen op hart- en vaatziekten, bepaalde vormen van kanker en diabetes. Het probleem speelt niet alleen in ontwikkelde landen, maar steeds meer in ontwikkelingslanden die economisch snel groeien, zoals China en India. Het probleem is des te schrijnender omdat er tegelijkertijd een miljard ondervoede mensen zijn. ,,We hebben veel problemen in de gezondheidszorg. Overgewicht is een belangrijk, maar erg onderschat probleem'', zei dr. Derek Yach van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) gisteren tijdens een congres over voeding, dat was georganiseerd door voedingsconcern Unilever.

De WHO heeft de afgelopen twee jaar gewerkt aan een strategie om het probleem van overgewicht, en een gebrek aan beweging aan te pakken. In de afgelopen maanden is een aantal schetsen gepubliceerd van de strategie, deze week verscheen de laatste. ,,De definitieve strategie, die officieel volgende maand wordt gepubliceerd, zal weinig van deze laatste schets afwijken'', zegt Yach, die bij de WHO verantwoordelijk is voor de bestrijding van niet-overdraagbare ziekten zoals hart- en vaatziekten en kanker. Sinds een jaar is hij ook representant van WHO's directeur-generaal Lee Jong-wook.

Terwijl het er in eerste instantie op leek dat de WHO zich hard zou maken om de consumptie van suiker, vet en zout te verlagen, is de laatste schets vooral een oproep aan lidstaten, bedrijven, non-gouvernementele organisaties (NGO's) en internationale organisaties om samen te werken aan dit probleem.

De WHO heeft kritiek gekregen omdat het haar doelstellingen heeft afgezwakt onder druk van met name Amerika. Vindt u dat terecht?

,,De kritiek kwam met name van non-gouvernementele organisaties. Ik zie het niet als afzwakking. In termen van volksgezondheid hebben we het beste gedaan dat we konden.''

Klopt het dat u met name onder druk bent gezet door de Amerikaanse suikerindustrie?

,,Hun lobby was inderdaad sterk. Maar daar kan ik mee leven. Ik vind het niet raar dat er veel rumoer is omtrent onze strategie. Ik zou het erger vinden als het helemaal stil zou blijven.''

Maar hoe kan het dat een redelijk kleine industrie, zoals de suikerproducenten, zoveel macht heeft?

,,Hoe dat precies ontstaan is weet ik niet, maar de industrie heeft in de loop van de afgelopen decennia een enorme invloed opgebouwd.''

Stemt dat niet somber over de rol van de industrie bij het bestrijden van overgewicht?

,,Niet alle industrieën zijn hetzelfde. Bedrijven als PepsiCo en Unilever proberen wel mee te werken. Er ligt daar ook een enorme potentie die we moeten aanboren. Als je bijvoorbeeld kijkt naar de directe buitenlandse investeringen van voedingsbedrijven als Nestlé en Hutchison Whampoa, dat loopt in de tientallen miljarden dollars. Als je dat kunt aanwenden om gezondere voeding te produceren, met name in ontwikkelingslanden, zou dat geweldig zijn voor het bestrijden van overgewicht.

,,Ik moet ook zeggen dat wij als WHO pas vorig jaar voor het eerst om de tafel zijn gaan zitten met bestuursvoorzitters van grote voedingsbedrijven om over de aanpak van overgewicht te praten.''

En wat kan de industrie volgens u doen?

,,Ik denk dat ze moet accepteren en toegeven dat haar reclame een duidelijke impact op de gezondheid van de bevolking heeft. Vandaaruit kun je verder denken. Kijk, de consument stelt smaak en gemak nu boven alles. Hij wil dat zelfs niet inruilen voor gezondheid. Je zult die drie zaken met elkaar moeten verenigen. De voedingsindustrie kan dat, door nieuwe producten te ontwikkelen en die vervolgens via slimme reclame aan te bieden.

,,Overheidscampagnes hebben niet altijd het gewenste effect omdat het vaak negatieve adviezen zijn. Je mag geen vet, geen suiker. Maar de consument reageert beter op positieve berichten. Daar is de industrie goed in.

,,Maar de voedingsbedrijven kunnen dit probleem niet alleen oplossen. Overheden, NGO's, en internationale organisaties zullen ook mee moeten doen. We moeten dit op alle niveaus aanpakken.''