Weer 15 jaar voor Koerdische Zana

Een Turkse rechtbank heeft het Koerdische ex-parlementslid Leyla Zana en drie van haar collega's vandaag opnieuw tot 15 jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens steun aan Koerdische rebellen. Het proces had plaats op aangeven van het Europese Hof voor de mensenrechten in Straatsburg, dat in 2001 bepaalde dat het eerste proces tegen de vier in 1991 niet eerlijk was geweest. De vier, die volgend jaar in aanmerking komen voor vervroegde vrijlating wegens goed gedrag, gaan in beroep tegen de uitspraak.

Leyla Zana, Hatip Dicle, Orhan Dogan en Selim Sadak, in 1991 in het parlement gekozen voor de inmiddels verboden pro-Koerdische Democratische Partij (DEP), zijn in de loop der jaren voor de Europese Unie symbool geworden van de Turkse wil tot democratisering in het kader van eventuele toetreding tot de EU. Verscheidene Europese parlementsleden die dit nieuwe, een jaar durende proces in Ankara hebben gevolgd, hebben gezegd dat ook deze rechtbank vooringenomen was en dat de rechten van de aangeklaagden op een eerlijk proces eens te meer werden geschonden. ,,Het is een schande'', reageerde vanochtend Europarlementslid Luigi Vinci op de uitspraak. ,,Dit is een belediging van de Europese Unie die Turkije vraagt democratischer te worden.''

Tijdens dit nieuwe proces weigerden de rechters bij herhaling zonder reden te geven de beklaagden in vrijheid te stellen. Af en toe werden de vier door rechters aangeduid als ,,de veroordeelden'', wat volgens waarnemers in strijd is met de vooronderstelling van hun onschuld. De verdediging klaagde dat haar het recht werd onthouden om getuigen à charge adequaat te ondervragen.

Leyla Zana (43) heeft niet-gewelddadige actie bepleit in de strijd voor de rechten van de Koerdische minderheid. Toen zij in 1991 de eed aflegde als parlementslid, sprak zij Koerdisch, in strijd met het verbod om dat te doen op officiële plaatsen. Niet-Koerdische parlementsleden waren razend, en beschuldigden haar van steun voor de verboden Koerdische Arbeiderspartij (PKK). Inmiddels is de PKK-opstand zo goed als neergeslagen, en heeft de Turkse regering enkele concessies gedaan aan de Koerden. Zana kreeg in 1995 de Sacharovprijs van het Europees parlement.