IMF: groeiende, maar kwetsbare wereldeconomie

De wereldeconomie zal in 2004 de sterkste groei vertonen sinds 2000, en ook de komende jaren zien er gunstig uit. De economische groei is echter niet gelijk verdeeld. Met name Europa, en binnen Europa Nederland, zullen voorlopig sterk achterblijven bij Noord-Amerika en Azië.

Dit voorspelt het Internationaal Monetair Fonds (IMF) in zijn halfjaarlijkse World Economic Outlook, die vanmiddag is vrijgegeven. Wereldwijd groeit de economie dit jaar met 4,6 procent en volgend jaar met 4,4 procent. De groei wordt vooral opgetrokken door de Aziatische landen, met China als koploper met een expansie van ruim 8 procent. De particuliere kapitaalstroom naar ontwikkelingslanden en opkomende economieën bereikt met 163 miljard dollar (138 miljard euro) het hoogste niveau sinds de Azië-crisis van 1997-1998.

Ook de Verenigde Staten zien een sterke groei, met percentages van respectievelijk 4,6 en 3,9 in dit en volgend jaar. De eurolanden lopen daar ver bij achter, met 1,7 procent en 2,3 procent. Binnen Europa behoort Nederland, met een groei van 1 procent in 2004 en 2 procent in 2005, samen met Portugal en Italië tot de achterblijvers. De werkloosheid loopt in Nederland op naar 5,6 procent volgend jaar, zij het dat dit percentage dan nog steeds een van de laagste in de EU is. De Japanse economie groeit dit jaar met 3,4 procent. Dat is het hoogste groeitempo sinds een eenmalige spurt in 1996.

Wereldwijd zijn de vooruitzichten volgens het IMF de meest rooskleurige van de laatste tien jaar, en de daadwerkelijke groei kan op de korte termijn nog hoger uitvallen. Landen moeten volgens het Fonds de gunstige omstandigheden gebruiken om weerstand op de bouwen voor mindere tijden. Met name in de Verenigde Staten is, met een begrotingstekort van bijna 5 procent en een zeer lage rente van 1 procent, de munitie verbruikt om de economie nogmaals te stimuleren. Het IMF gaat ervan uit dat de Amerikaanse centrale banken in de loop van dit jaar hun rente verhogen. Ook bankpresident Alan Greenspan gaf gisteren in een voordracht voor het Congres een hint dat de rentes omhoog gaan. Hij concentreerde zijn toespraak op zijn vertrouwen in de capaciteit van de commerciële banken om de gevolgen van een hogere rente te kunnen opvangen. Dit werd op de financiële markten opgevat als een voorzichtige voorbereiding op een rentestap omhoog.

Het IMF noemt in de World Economic Outlook ook risico's voor zijn prognoses. Zo kunnen verdere terroristische aanvallen het vertrouwen van consumenten en bedrijven aantasten, kan een blijvend hoge olieprijs de effectieve vraag ondermijnen, en blijft de wereldeconomie uit balans.

Omdat de grootste groei zich voordoet in landen met een tekort op de betalingsbalans (vooral de VS) trekt de huidige samenstelling van de economische expansie de verhoudingen verder uit het lood. Het zeer forse Amerikaanse betalingsbalanstekort, dat dit jaar zal zakken van 4,9 procent naar 4,2 procent, zal volgens het IMF nog tot 2009 in de orde van 4 procent blijven. Ook zijn de effectenbeurzen, obligatiemarkten en onroerendgoedsector in veel landen verhoudingsgewijs duur, en dus kwetsbaar.