Illegale realiteit

Illegalen horen niet in de gevangenis. Daar heeft minister Verdonk van Vreemdelingenzaken gelijk in. Het heeft geen zin illegalen te bestraffen als hun vergrijp alleen bestaat uit het verrichten van slecht betaald, nuttig werk. Volgens een vertrouwelijke notitie van Verdonk moeten illegalen bij ontdekking worden uitgezet, al is dat gemakkelijker gezegd dan gedaan, want illegalen vertellen niet altijd eerlijk waar zij vandaan komen. Dan belanden ze, in afwachting van een oplossing, alsnog in de cel. Vandaar dat de capaciteit voor vreemdelingenbewaring wordt uitgebreid.

Uitbaters van illegalen verdienen wel straf. Het is daarom toe te juichen dat Verdonk de boetes voor werkgevers van illegalen wil verhogen van 900 tot 3.500 euro. Ook de vestigingsvergunning voor uitzendbureaus komt terug. Het kan niet anders, nu zoveel malafide bureautjes tegen lage tarieven illegalen met valse papieren tewerkstellen. Ook krijgt de politie beter toegang tot informatie om mensensmokkelaars op te sporen.

Illegaliteit is een hardnekkig, internationaal probleem dat niet met een pakketje maatregelen valt op te lossen. Voor veel burgers uit arme landen is het profijtelijk een aantal jaren onder benarde omstandigheden in een rijk land met een sterke munt te werken. Mensen uit arme landen kennen de wereld beter dan vroeger. Dat ze de daad bij het woord voegen is hun niet kwalijk te nemen. De daaraan ten grondslag liggende kloof tussen arm en rijk is niet zomaar op te lossen, zeker niet door de Nederlandse regering, dus die moet zich noodgedwongen houden bij symptoombestrijding. De last van overvolle kamers van huisjesmelkers in grote steden, oneerlijke lagelonencompetitie op de arbeidsmarkt en misdaad van aan lager wal geraakte illegalen is te groot om op zijn beloop te laten. Ook tijdelijke visa voor werkzoekende burgers uit arme landen maken geen einde aan de illegaliteit. Landen die dergelijke tijdelijke arbeid wel toestaan, zoals de Verenigde Staten, hebben nog meer illegalen dan Nederland. Daarbij is er in Nederland een groot overschot aan – vaak allochtone – werknemers. Zij worden door illegalen juist uit de arbeidsmarkt gedrongen.

Registratie via het bevolkingsregister en de koppelingswet zijn een belangrijke rem op illegaliteit. Toch is, bij geschatte aantallen tussen 112.000 (Erasmus Universiteit) en 300.000 (de legale uitzendbranche), repressie niet de enige uitweg. Illegalen blijven een onvermijdelijke, permanente realiteit. Dokters moeten illegalen in behandeling nemen, niet alleen uit humanitair-professionele overwegingen, maar ook om de samenleving te beschermen tegen gevaarlijke epidemieën als tbc. Bestrijding van illegaliteit blijft geschipper.