Geen exportbeperking voor nieuwe EU-staten

De Europese Unie zal haar interne markt niet afsluiten voor economische sectoren uit de tien nieuwe lidstaten. Onder de druk van de VVD had Nederland aangedrongen op dergelijke maatregelen (vrijwaringsclausules), voor het geval bijvoorbeeld de hygiëne in de slachthuizen van sommige nieuwe lidstaten onvoldoende gewaarborgd zou zijn. Bij wijze van voorzorgsmaatregel zouden dan hele (landbouw-)sectoren na 1 mei, als de uitbreiding van de Europese Unie een feit wordt, uitgesloten kunnen worden van de interne markt, zo werd in het Uitbreidingsverdrag bepaald.

Bronnen rond de Europese Commissie en het Nederlandse kabinet melden nu echter dat de nieuwe lidstaten op allerlei gebied zo veel vooruitgang hebben geboekt, dat zulke maatregelen niet nodig zijn. Wel krijgen ruim duizend individuele bedrijven in de tien nieuwe lidstaten exportbeperkingen opgelegd, voornamelijk omdat ze nog niet aan alle vereisten van de voedselveiligheid voldoen.

Vanmiddag zou staatssecretaris A. Nicolaï (Europese Zaken) een brief naar de Tweede Kamer sturen waarin de, ook volgens de Nederlandse regering, grote vooruitgang wordt geschetst die de nieuwe lidstaten hebben geboekt. Nicolaï denkt dat deze vooruitgang mede te danken is aan het dreigen met de noodmaatregelen.

De Europese Commissie maakte eind vorige week wel bekend dat 1006 levensmiddelenbedrijven in de nieuwe lidstaten – de meeste vleesverwerkende bedrijven – gedurende een overgangstermijn van drie maanden tot een jaar niet naar andere landen binnen de Europese Unie mogen exporteren. Deze overgangsmaatregel geldt omdat ze nog niet aan alle EU-regels voor onder meer hygiëne voldoen. De woordvoerster van eurocommissaris Byrne (Gezondheid en Consumentenbescherming) beklemtoonde vanmorgen nog eens dat het niet om vrijwaring (safeguards) gaat. In dat laatste geval zou bijvoorbeeld de hele pluimveesector in een nieuwe lidstaat niet naar de EU mogen exporteren. ,,Zulke maatregelen zouden niet gerechtvaardigd zijn, omdat alle sectoren het laatste half jaar enorme inspanningen hebben gedaan om aan de regels te voldoen'', aldus de woordvoerster. Daarom is volgens haar voor een ,,gedifferentieerde'' aanpak gekozen.

Morgen zouden de diplomatieke vertegenwoordigers van de (nu nog) vijftien lidstaten van de Europese Unie worden ingelicht over de bevindingen van de Europese Commissie. Komende maandag buigen de vijftien ministers en staatssecretarissen voor Europese Zaken zich erover.