Chinezen nemen zwemkennis gretig tot zich

Een delegatie van de Chinese zwembond keek een week lang rond in de keuken van de Nederlandse collega's. Die grepen het bezoek dankbaar aan.

Zijn voordracht moet nog beginnen, maar de hypermoderne foto- en videocamera's staan al op scherp. Geen woord of zucht van bewegingswetenschapper Martin Truijens zal ontsnappen aan de aandacht van zijn bezoek: vijf nieuwsgierige Chinezen, allen werkzaam voor de nationale zwembond.

Truijens (26) staat vandaag, bij absentie van hoofddocent Huub Toussaint, voor de taak om zijn gasten op de Vrije Universiteit in te wijden in de geheimen van het Measuring Active Drag-systeem: een meetinstallatie bestaande uit een serie peddels, die op tachtig centimeter onder water middels een kabel zijn verbonden met krachtopname-apparatuur. Zo kan de geleverde kracht per zwemslag worden vastgesteld en, in combinatie met de snelheid, ook het totale vermogen worden berekend.

Het is een Nederlandse vondst twintig jaar oud al weer, maar vorig jaar gemoderniseerd die elders weliswaar bekend is, maar waar de Chinezen het fijne niet van weten. Toussaint onderwerpt de leden van Topzwemmen Amsterdam eens in de zes weken aan zo'n test, en met de uitkomsten gaat coach Fedor Hes aan de slag. Over het hoe en waarom wil met name biomechanicus Lin Hong alles weten. Hij bestookt Truijens met de ene na de andere vraag.

China verkent de wereld, ook in sportief opzicht, en heeft de schuchterheid van zich afgeworpen. In dat licht moet de pro-actieve studiereis dan ook worden gezien, betoogt directeur Yuan Jiawei van de Chinese zwembond. ,,Als een klein land als Nederland erin slaagt twee olympisch kampioenen (Pieter van den Hoogenband en Inge de Bruijn, red.) voort te brengen, dan doet men hier iets goed. China wil graag hogerop, en dus willen wij graag weten hoe er hier wordt gedacht en gewerkt.''

Gewapend met een stapel beeld- en videomateriaal stapte de delegatie gisteravond op het vliegtuig. Jiawei en zijn vier metgezellen de bondscoach, een inspanningsfysioloog, een biomechanicus en een tolk zijn zeer te spreken over de Nederlandse gastvrijheid. Verrast door de openheid is Jiawei niet, want: ,,Wie bereid is om kennis te geven en te delen, kan ook wat terug verwachten.''

Dat was dan ook een van de redenen waarom bondscoach André Cats geen moment twijfelde, toen vorig najaar via het ministerie van VWS het verzoek van de Chinese collega's binnenkwam. Niet veel later deed de Stichting Topzwemmen Nederland een officiële uitnodiging de deur uit. Cats hoopt nog dit najaar een tegenbezoek te brengen. ,,Wij leren ook van hen en bovendien: met het oog op de Olympische Spelen van Peking (2008, red.) is het handig nu alvast over de juiste contacten te beschikken. Dat scheelt straks bij het vinden van geschikte trainingskampen.''

Ook Jacco Verhaeren, trainer-coach van de Philips-profploeg, heeft sinds hij de Chinezen maandag in Eindhoven ontving ,,een voetje tussen de deur'' en ook dat is, gelet op de onderhandelingen met hoofdsponsor Philips, wel zo prettig. ,,Het schijnt plotseling nieuws te zijn, maar het is al enige tijd bekend dat Pieter en ik na `Athene' graag door willen. Liefst tot en met `Peking' en liefst met Philips.''

Azië is de nieuwe economische groeimarkt, óók voor de elektronicagigant uit Eindhoven. Met Van den Hoogenband als uithangbord heeft Philips een breekijzer in handen op de Chinese markt, hoopt én denkt Verhaeren. ,,Ik vergeet het wel eens, want Piet is Piet en die ligt dagelijks bij mij in het water. Maar de Chinezen bevestigden het maandag nog maar eens: in Azië is hij een absolute grootheid.''

Nu de eigen Tongelreep binnenkort op de schop gaat (renovatie), Nederland sowieso te klein is geworden voor VdH en Azië op weg naar `Peking' toch al vaker zal worden aangedaan, is de optelsom snel gemaakt: Verhaerens ploeg zal na `Athene' vaker in het buitenland verblijven. Met China (Shanghai) als een mogelijke uitvalsbasis, en Philips als de commercieel belanghebbende beschermheer.

Bondsdirecteur Jiawei zou die stap toejuichen. Want de van oudsher gesloten natie heeft de poorten wijd opengezet. De rigide trainingsdoctrines uit de voormalige DDR maken langzaam maar zeker plaats voor moderne(re) en deels van het westen afgekeken methodes. ,,China is dan wel een groot land, dat wil niet zeggen dat wij de wijsheid in pacht hebben. Nieuwe inzichten zijn welkom.'' Na Japan en Nederland volgen binnenkort werkbezoeken aan onder meer Amerika, Zweden en Australië.

China's omslag is een antwoord op de dubieuze reputatie die de grootmacht in de jaren negentig opbouwde middels tal van dopingschandalen. Die kwade reuk hopen Jiawei en de zijnen te verdrijven. ,,We hebben niets te verbergen. Het verleden kunnen we helaas niet uitwissen, maar dat was het werk van kwaadwillenden die wij niet in de hand hadden. Tegenwoordig hebben we meer overzicht en meer controle.''

Openheid is het wapen in de strijd om een beter imago. Cats: ,,China wil niet alleen kennis halen, China wil ook bewijzen dat het op een cleane manier met topsport bezig is.'' Zo kreeg Verhaeren maandag tot zijn stomme verbazing een inlogcode toegespeeld voor de gesloten internetsite van de Chinese bond.

Tachtig zwemmers, verspreid over zestien coaches, telt de nationale selectie, waar wekelijks bloed wordt afgenomen en die permanent in Peking gevestigd is. Van zulke aantallen kan Nederland slechts dromen. Verhaeren bewondert vooral de heldere verhoudingen. ,,Hier staat het systeem in dienst van de zwemmers, in China is dat precies andersom: de zwemmers in dienst van het systeem.''

Toch telt mondiaal slechts het Chinese vrouwenzwemmen mee. De mannen spelen een ondergeschikte rol. Bondscoach Zhao Ge heeft wel een verklaring voor die scheefgroei. ,,Vrouwen stellen gaan vragen zodra je ze wat opdraagt, mannen wel. Die zijn mondig, omdat ze in onze cultuur in hoger aanzien staan.''