Vingerspellen met bijsmaak

Onderwijskundigen raken er niet over uitgepraat. Wat is beter voor kinderen met een handicap: les krijgen op een aparte school of integreren in het regulier onderwijs?

De dove middelbare scholier Marie heeft voor dat laatste gekozen, alleen niet uit vrije wil. De hoofdpersoon uit de documentaire Doof, nou en! zit op het Amsterdams Montessori Lyceum. Er is gewoon geen goede middelbare school voor doven in Amsterdam, zegt ze af en toe met wat spijt in haar stem. En elke keer naar Groningen op en neer reizen, waar wel zo'n school staat, ziet ze ook niet zitten.

Doof, nou en! Zo'n titel suggereert een beetje een hoera-documentaire over de zegeningen van het geïntegreerd onderwijs, zoals er wel meer gemaakt worden. Handicap of geen handicap, klasgenoten proberen elkaar te helpen en te begrijpen. En voor de laatste misverstanden is er nog altijd de gebarentolk die Marie en haar eveneens dove klasgenoten Björn en Jascha helpt.

Die juichstemming ontbreekt in de documentaire. Regisseur Ange Wieberdink, die Marie tijdens haar schoolcarrière heeft gevolgd, maakte een film waar je een wat nare bijsmaak aan overhoudt. Marie wekt niet de indruk dat ze gelukkig is op school. Lang niet alle klasgenoten zijn bereid om een elementaire woordenschat in de gebarentaal op te bouwen. ,,Ik heb zoiets van: ze hebben er zelf voor gekozen om hier naartoe te gaan'', zegt een klasgenoot van Marie. ,,Dan moeten ze zich ook maar aanpassen.'' Een vriendin valt haar bij: ,,Je kunt niet verwachten dat de hele school opeens gebarentaal gaat leren.''

En dan zijn er nog de ontelbare praktische problemen. Marie blijft bijvoorbeeld zitten, wat in haar geval helemaal een ramp is. Dat betekent dat ze de klas die net een beetje kan vingerspellen, inruilt voor een klas met wie ze totaal niet kan communiceren. Of flirten met een leuke jongen: totaal onmogelijk als ze elkaars taal niet spreken. Het is om moedeloos van te worden, vindt Marie zelf ook al blijft ze er meestal luchtig over praten. ,,Soms heb ik zin om terug te gaan naar de dovenschool'', zegt ze. ,,Dan kan ik weer lekker gebaren.''

Marie – Doof, nou en!, RVU, morgen, Ned.3, 20.00-20.30u.