Koppeling tussen Sojoez en ISS duurt enkele uren

Morgenochtend om kwart over zeven begint de Sojoez, met aan boord de Nederlandse astronaut André Kuipers, aan de procedure voor de koppeling met het ISS-ruimtestation.

Na de vlekkeloze lancering van de Sojoez TMA-4 gistermorgen vanaf de basis Baikonoer in Kazachstan maken André Kuipers en zijn twee maten zich op voor de volgende krachtproef: de koppeling aan het internationale ruimtestation ISS. Die is gepland voor morgenochtend kwart over zeven (Nederlandse tijd) en staat onder verantwoordelijkheid van boordwerktuigkundige Kuipers.

Maar eer het zover is zal de Sojoez in de vereiste baan op 400 kilometer hoogte moeten komen. Dat gebeurt door op gezette tijden de motoren in de Sojoez-instrumentmodule voor korte tijd te ontsteken, een tijdrovende maar energiezuinige procedure die de eerste twee dagen van de Delta-missie in beslag neeemt. Komt het ISS in zicht, dan hijst de bemanning zich in de Sokol-ruimtepakken en neemt (net als voor de lancering) plaats in de kuipstoeltjes van de commando-module. Een periscoop buiten toont via een beeldscherm het naderende ISS.

De koppelingsprocedure tussen Sojoez en ISS verloopt in principe automatisch. Maar omdat de vluchtleiding in Korolev kleine onnauwkeurigheden in de posities van de Sojoez voor lief moet nemen, zal Kuipers enkele bescheiden koerscorrecties moeten doorvoeren. Dat doet hij aan de hand van het radarsysteem en berekeningen van de boordcomputer.

Het koppelmechanisme bevindt zich in de bolvormige leefmodule, waar de kosmonauten werken en slapen. Het bestaat uit een luik, het koppelsysteem Kurs (dat nadering onder verschillende hoeken toelaat), antennes voorzien van radar en lampen om de manoeuvre bij te lichten. Het is een systeem waar de Russen goede ervaringen mee hebben. Mocht Kurs haperen, dan is het de taak van Kuipers met een laser handmatig posities ten opzichte van het ISS te bepalen en aan de vluchtleiders op aarde door te geven.

Het `dokken' aan het ISS zal plaatsvinden aan de koppeladapter tussen de Russische Zarya- (avondrood) en Amerikaanse Unity-module. Dat is naast het Pirs-verbindingscompartinent annex luchtsluis waar vorig jaar oktober de Sojoez TMA-3 aanmeerde, het ruimtevaartuig dat Kuipers na negen dagen in het ISS gewerkt te hebben samen met de huidige twee bewoners veilig terug naar de aarde moet brengen. Op 30 april zullen de kosmonauten landen op de steppe van Kazachstan. De TMA-4 blijft achter en zal de functie van ISS-reddingsvoertuig overnemen.

Het aanmeren zal enkele uren in beslag nemen, waarbij Sojoez en ISS elkaar met een snelheid van 18 cm per seconde treffen.

Pas als alle systemen aangesloten zijn, de verankering van de koppeling in orde is, de verbindingssluis naar het ISS luchtdicht is en ook alle overige veiligheidscontroles gepasseerd zijn, mogen de luiken van de Sojoez en het ruimtestation open. Waarna Kuipers, Padalka en Fincke met een brede glimlach hun collega's Foale en Kaleri tegemoet zullen zweven. De ontvangst: `Welcome, glad you are here.'