Een zeer beleefd `pokerface'

Met de keuze van John Negroponte (64), Amerika's permanente vertegenwoordiger bij de Verenigde Naties tot nieuwe ambassadeur in Bagdad, geeft de regering-Bush aan welk belang zij nu toekent aan samenwerking met de VN in Irak. Volgens Arabische diplomaten is het een slimme zet: door VN-man Negroponte te sturen kan bij Irakezen de indruk worden gewekt dat de soevereiniteitsoverdracht van de Amerikanen aan een Iraakse interimregering op 30 juni verbonden is met de VN en dus een zweem van legitimiteit heeft.

Immers: Negroponte is ook na alle botsingen in de VN-Veiligheidsraad over Irak nog steeds een van de weinige zichtbare exponenten van Amerika's multilateralisme onder Bush. Verklaarbaar door een mix aan invloeden: als zoon van een Griekse reder geboren in Londen, opgegroeid in New York, opgeleid aan Yale, en getrouwd met een Britse advocate, met wie hij vijf adoptiekinderen uit Honduras heeft. Beroepsdiplomaat Negroponte spreekt na posten in Vietnam, Honduras, Mexico en de Filippijnen, Spaans, Frans, Grieks en Vietnamees.

Na `Irak' is hij de VN blijven verdedigen en kan hij nog steeds rekenen op sympathie van collega's met wie hij de degens kruiste. VN-diplomaten onderstrepen dat hij slechts ,,als uitvoerder opereerde binnen richtlijnen van hogerhand''. De Franse VN-ambassadeur De la Sablière noemt Negroponte een ,,een goede vriend'', ,,die de diversiteit van de wereld begrijpt''. Zijn Duitse VN-collega Pleuger vindt hem ,,een persoonlijkheid die verschillende standpunten kan integreren''.

Zulke aardige woorden over Amerikaanse leiders hoor je vandaag de dag maar weinig uit Europese mond, door de rol van de haviken in de regering-Bush. De hem toegedichte eigenschappen zullen Negroponte van pas komen in het wespennest Irak, waar hij leiding gaat geven aan de grootste ambassade in de wereld, met meer dan 3.000 man. Hij moet na 30 juni samenwerken met de VN om de Iraakse interimregering te helpen bij de eerste democratische verkiezingen voor een nationaal parlement en een permanente regering alsook bij een grondwet.

In diplomatieke kring geldt Negropontes benoeming als een overwinning voor het gematigder State Department van minister Powell. Maar volgens regeringsfunctionarissen is de interne slag over wie het meest te zeggen krijgt over de Amerikaanse missie in Irak `State' of het havikachtige Pentagon nog niet beslist. Powell die de afgezwaaide Negroponte in 2001 wist te overreden zijn topbaan bij een uitgever op te zeggen en VN-ambassadeur te worden, zal tevreden zijn over de keuze voor zijn geestverwant.

Negropontes benoeming tot VN-ambassadeur werd in 2001 zes maanden opgehouden door de verdenking dat hij als ambassadeur in de jaren tachtig vele moorden van de Hondurese, door Amerika gesteunde regering door de vingers zag. Dit paste volgens de verdenking in het beleid van de regering-Reagan, die dat land gebruikte als basis tegen het regime in het buurland Nicaragua. Negroponte ontkende iets van doodseskaders in Honduras te weten.

,,Hij is zeer beleefd en praat zacht. Maar hij is ook een pokerface, die weet wanneer hij moet zwijgen'', zegt een Europese diplomaat. Bij de VN dreigde hij alle vredesmissies te beëindigen tijdens de ruzie over het Internatiopnale Strafhof. Volgens de Algerijnse VN-ambassadeur Baali is ,,luisteren naar andere mensen'' een ,,grote kwaliteit'' van Negroponte. Ook nuttig in Irak.