Weer klinkt in Gaza de roep om wraak

Na de liquidatie van Hamasleider sjeik Yassin is zijn opvolger Rantisi door Israël vermoord in Gaza. Israël wil voor zijn terugtrekking uit de Gazastrook de moslimextremistische organisatie uitschakelen.

En weer werden de rouwtenten van Hamasgroen zeildoek opgezet in het Yarmuk-stadion van Gaza. Weer werd een stoffelijk overschot na dat van Hamasleider sjeik Yassin nu van zijn opvolger Abdel-Aziz al-Rantisi, met een door Israëlische granaatscherven gekerfd gezicht door vele tienduizenden woedende Palestijnen naar een graf op de berstensvolle Sjeik Radwan-begraafplaats gedragen. En weer klonk uit meer dan 200.000 kelen de steeds machtelozer klinkende roep om wraak, versterkt door oorverdovende salvo's van kalasjnikovs en exploderende staafbommetjes.

Sinds gistermiddag kwart voor drie plaatselijke tijd liggen de twee belangrijkste oprichters van de Islamitische Verzetsbeweging Hamas, voor Israël de terreurorganisatie Hamas, acht stevige stappen van elkaar verwijderd. Ahmed Yassin inmiddels onder een roomkleurige grafsteen van marmer met groene en zwarte opschriften. De zaterdag geliquideerde kinderarts Rantisi tijdelijk onder nat zand, waarin palmtakken en chrysanten zijn gestoken. Beiden stonden op de Israëlische regeringslijst van goedgekeurde doelwitten wegens hun rol bij het organiseren van zelfmoordaanslagen in Israël en de bezette gebieden.

Een bij vlagen razende menigte van gemaskerde, zwaar gewapende leden van Hamas, Islamitische Jihad en Aqsabrigades, scholieren en opmerkelijk veel vrouwen (in aparte bussen en aparte stoeten) brachten Rantisi, ingepakt in doeken met Hamasleuzen, naar zijn rustplaats. Hij kreeg op zijn laatste tocht door de jungle van onbeschilderd, onafgebouwd beton bloemen toegeworpen en zijn gehavende gezicht werd door huilende mannen gekust.

Door bijvoorbeeld apotheker Rafat, die met dikke tranen en zijn tweejarige zoontje op de arm in de menigte tegenover het afgebladderde huis van Rantisi aan de Palestinastraat staat. ,,Niet alleen Sharon, maar ook Bush heeft bloed van Rantisi aan zijn handen. Wie is hier de terrorist? Wie is hier de onderdrukker? Ik wil dat mijn zoontje dit nooit vergeet.'' Het jochie toont meer belangstelling voor de overscherende Israëlische F-16's.

Praten met de verbitterde Rafat over de terreuraanslagen van Hamas in Israël, het leed van Israëlische nabestaanden en de angst aan de andere kant van de grens is onmogelijk. Dat is voor hem een totale omkering van de werkelijkheid. Dat kan wel met de leraar Engels Hassan al-Jarad, die ook Hebreeuws spreekt en Israëlische vrienden heeft. ,,Ik vrees dat wij vandaag hier de laatste kansen op vrede aan het begraven zijn. Israël, de bezetter sinds 1948 en 1967, is gewoon niet geïnteresseerd in vrede. Dat Amerika dat allemaal steunt, vind ik heel kortzichtig. Die ontmanteling van nederzettingen in de Gazastrook is een val, louter een argument om de Hamasleiding te doden. Kijk eens naar deze menigte'', wijst hij naar een zee van vlaggen, hoofden, wapens en brandende posters van Bush en Sharon.

[Vervolg Irak:pagina 5]

Hamas

`Elke crisis maakt ons sterker'

[vervolg van pagina 1]

,,Allemaal jonge mannen, zonder werk, zonder geld, ongetrouwd en ongeletterd. Wat gaan die doen in deze grote openluchtgevangenis? Denkt iemand nog werkelijk dat die in de hand te houden zijn? Daar gaat de man naar wie zij wel geluisterd hadden.'' Hij knikt in de richting van het vervaarlijk kantelende lijk van Rantisi.

Rantisi, een man die met een vriendelijk gezicht de boosaardigste, vaak antisemitische teksten uitsprak over joods Israël, was zeker onder de jongeren geliefd. Populair niet alleen als arts in het Nasserziekenhuis van het vluchtelingenkamp Khan Yunis of als organisator van de sociale programma's van Hamas, maar ook als criticus van de Palestijnse Autoriteit (,,corrupte verraders'') en president Arafat. Hij bracht niet alleen jaren door in Israëlische gevangenissen en Libanese ballingschap, maar ook in Palestijnse gevangenissen. Arafat moest hem wel vrijlaten en latere Palestijnse pogingen om de immer tegen een compromis met Israël agerende Rantisi te arresteren, mislukten.

Toen Rantisi zich drieëneenhalve week geleden in het Yarmukstadion presenteerde als de nieuwe commandant van Hamas in de Gazastrook besefte hij terdege dat hij ten dode was opgeschreven. Liever een martelaarsdood door een Apache-helikopter dan een dood door kanker, zei hij nog. Alleen de snelheid waarmee het vonnis werd voltrokken, kwam als een verrassing. Twee granaten doodden hem en zijn lijfwachten toen zij via de Abu Jihad-boulevard huiswaarts keerden. Deze weg is vernoemd naar de Palestijn Khalil al-Wazir (Abu Jihad) die 16 jaar geleden door Israëlische commando's in Tunis werd geliquideerd. Tips van de vele spionnen in de Gazastrook werden Rantisi noodlottig, is de verklaring van Hamas, want onderduiken is in de kleine, dichtbevolkte Gazastrook praktisch onmogelijk.

Onder de nog halflege rouwtent in het stadion kan de nog levende leiding van Hamas aanschouwd worden. Of een van de twee in het geheim de leiding heeft overgenomen, willen dr. Mahmoud al-Zahar, chirurg, en Ismail Haniyeh, een docent islamitisch recht en naaste medewerker van wijlen sjeik Yassin niet zeggen. ,,Wij hebben besloten de naam van de nieuwe leider geheim te houden. Wij hebben vele bekende, maar ook onbekende leiders'', aldus Zahar die volgens de Israëlische legerradio de nieuwe man is.

Ook hij beseft dat hij op de dodenlijst staat. ,,Zij hebben mij al eens geprobeerd te doden. Ik heb toen mijn zoon verloren. Iedereen hier is een doelwit'', zegt hij wijzend naar Ismail Haniyeh, de vele nors starende lijfwachten en enkele mannen in grijze pakken. Na enig aandringen wil de zacht pratende Zahar wel kwijt dat Hamas zware slagen zijn toegebracht. ,,Dat is tijdelijk, want we hebben al zoveel tegenslagen moeten verwerken, onze geschiedenis is bezaaid met crises en iedere keer is Hamas sterker geworden met dank aan Israël en Amerika.'' Zahar trekt een parallel met Irak en zegt tot zijn genoegen gezien te hebben dat een groep Irakezen zichzelf de `Brigades van de held/martelaar sjeik Ahmed Yassin' heeft genoemd. ,,Palestijnen en Irakezen vechten tegen dezelfde vijand en voeren dezelfde heilige oorlog.''

Hamas mag dan steeds populairder zijn geworden, het vermogen om de dreigementen (,,de poorten van de hel gaan open'' en ,,Rantisi zal honderdvoudig gewroken worden'') uit te voeren, is geslonken. Mogelijkheden om deze dreigementen waar te maken zijn drastisch verminderd en in die zin lijkt de strategie van premier Sharon te werken. Zahar: ,,Wij bepalen zelf het tijdstip en de wijze waarop wij terugslaan. Het dreigement alleen al doet Israël sidderen van angst. Hier lopen duizenden jongens rond die maar al te graag een martelaar willen worden. Maar we moeten zorgvuldig zijn, want er lopen hier vele spionnen rond.''

Zahar zegt verder dat Hamas in het bestuur van de Gazastrook opgenomen wil worden als ,,Israël is verdreven uit de nederzettingen.'' Daarover wordt op het ogenblik met de Palestijnse Autoriteit en de grootste Palestijnse organisatie Fatah onderhandeld. Zahar zegt dat Hamas zeker in het bestuur van de Gazastrook zal komen. Een nachtmerrie voor de Israëliërs.

Of de Palestijnse Autoriteit daartoe bereid is, wil de in Gaza wonende minister van Buitenlandse Zaken, Nabil Sha'ath, niet zeggen, maar hij laat tijdens een gesprek doorschemeren, dat de wereld niet verrast moet zijn als Hamas een bestuurlijke rol krijgt toebedeeld: ,,Hoe is dat nog tegen te houden? Hamas wordt alleen maar groter en sterker. Waarom ziet Bush dat niet?'' Sha'ath, al tientallen jaren adviseur van Arafat, erkent dat Rantisi een opponent van formaat was, hetgeen de droefenis er niet minder om maakt. ,,Kanselier Schröder of premier Balkenende juicht toch ook niet als de oppositie wordt vermoord? Ik voorzie alleen maar meer bloedvergieten. Moet de Gazastrook een Srebrenica worden, voordat er vrede wordt gesloten? Waarom sturen de VN geen vredesmacht? Waarom doet de NAVO niets? Wat is het verschil tussen de Palestijnen en de Bosniërs of de Afghanen? Moeten er hier eerst nog 140.000 mensen worden afgeslacht?''

Sha'ath zou vandaag naar Washington gaan, maar heeft zijn bezoek geannuleerd uit protest: ,,Bush heeft Sharon beloond. De arrogantie! En denken zij werkelijk dat dit soort misdaden zonder gevolgen blijven? Dat er gevolgen zullen zijn in het Midden-Oosten staat vast. Waarom ziet niemand de verbanden met Irak, met terrorisme? Dit is een hele gevaarlijke tijd voor de wereld.''

Buiten trekken Hamasmilitanten van de begraafplaats naar het stadion. Een jongen met twee pistolen, een automatisch geweer en een raketwerper loopt voorbij, hij heeft zijn wollen masker afgedaan om aan een limonadeijsje te likken. Ouder dan 15 is hij niet en hij lacht vriendelijk.

HOOFDARTIKEL: pagina 7