Slowakije: nederlaag voor Meciar

Ivan Gašparovic wordt president van Slowakije. Bij de verkiezingen van zaterdag gaven de kiezers hem de voorkeur boven ex-premier Vladimír Meciar; hij kreeg 59,9 procent van de stemmen; Meciar, die nog eerste was in de eerste ronde van de presidentsverkiezingen, twee weken eerder, bleef steken op 40,1 procent. Van het electoraat kwam 43,5 procent naar de stembus.

Meciar en Gašparovic waren na de eerste ronde overgebleven als twee beste kandidaten. In die eerste ronde werden onder anderen de zittende president Schuster en de favoriete minister van Buitenlandse Zaken Eduard Kukan uitgeschakeld. Meciar – in de jaren negentig de premier die met zijn autoritair optreden Slowakije in een internationaal isolement bracht – gold vanaf dat moment als de belangrijkste favoriet. Ter geruststelling van de internationale gemeenschap, die zich hem herinnert als een man die ernstige obstakels opwierp voor het Slowaakse lidmaatschap van NAVO en EU, zei Meciar dat hij is veranderd en dat hij zeer pro-Europees is.

Zaterdag zorgden de kiezers voor de tweede keer voor een verrassing: niet Meciar maar Gašparovic won. De 63-jarige voormalige voorzitter van het parlement komt uit dezelfde politieke stal als Meciar – sterker: hij was tien jaar lang diens rechterhand – maar brak in 2000 met hem.

Het verrassende stemgedrag van de Slowaken wordt door Slowaakse waarnemers verklaard als een uitdrukking van de vrees van veel kiezers dat met Meciar de verkeerde man kon worden gekozen: een man die, juist nu Slowakije op het punt staat lid te worden van de Europese Unie, bij die Europese Unie een heel slechte reputatie heeft. Die waarnemers zien de verkiezingen van zaterdag als een keus tussen twee kwaden, waarbij de kiezer heeft gekozen voor de minst kwade. Meciar verloor in 1999 de race om het presidentschap ook in de tweede ronde, van Rudolf Schuster.

Gašparovic heeft in zijn campagne scherpe kritiek geleverd op de hervormingen van de centrum-rechtse regering van premier Mikuláš Dzurinda, maar gisteravond zei hij samenwerking met die regering te willen nastreven. ,,Ik wil geen president van partijen zijn, maar van de burgers'', aldus Gašparovic gisteren.

Premier Mikuláš Dzurinda zei te verwachten dat onder de nieuwe president hervormingen zullen doorgaan en dat ,,Slowakije stabieler zal zijn dan in het verleden''.