Kamer: toch referendum EU-grondwet

Een meerderheid in de Tweede Kamer houdt vast aan het referendum over de ratificatie van de Europese grondwet. Dit kan plaatsvinden in november. Dan is Nederland voorzitter van de Europese Unie.

Voorwaarde voor een volksraadpleging is dat de Europese regeringsleiders een politiek akkoord bereiken over de inhoud van de grondwet. Mocht dit in juni gebeuren, dan kan volgens de initiatiefnemers van het referendum, GroenLinks, PvdA en D66, de volksraadpleging in november plaatsvinden. Ook de VVD gaat, in het geval van overeenstemming tussen de EU-leiders, uit van een referendum ,,in de tweede helft van dit jaar'', aldus Tweede-Kamerlid Luchtenveld.

Als het referendum in november wordt gehouden, valt de volksraadpleging plaats tijdens het Nederlands voorzitterschap van de Europese Unie. Premier Balkenende en het kabinet zijn steeds tegenstander geweest van een referendum over de Europese grondwet, omdat een negatieve uitslag grote complicaties met zich meebrengt voor de opstelling van de regering in de EU. De premier wilde vanmorgen niet reageren op de mogelijkheid van een referendum in november, aldus zijn woordvoerder.

De politieke partijen blijven na het raadplegend referendum vrij hun eigen keuze te maken, maar onder meer PvdA, GroenLinks en de LPF hebben gezegd zich afhankelijk van de opkomst en een duidelijke stemverhouding aan de uitkomst te conformeren.

In Nederland is niet eerder een nationaal referendum gehouden. De voorstanders hopen zo de betrokkenheid bij belangrijke Europese beslissingen te vergroten. De tegenstanders, waaronder het CDA, vrezen blokkades in de Europese besluitvorming. In regeringspartij VVD zijn de de bewindslieden tegen, terwijl de fractie het referendumvoorstel in de Tweede Kamer aan een meerderheid heeft geholpen. De senaatsfractie van de VVD wil ook voor stemmen.

Premier Balkenende veronderstelde na het mislukken van de Europese top over de grondwet in december, dat het referendum van de baan zou zijn. In het wetsvoorstel voor het referendum, ingediend vanuit de Tweede Kamer, was er van uitgegaan dat het tegelijk met de verkiezingen van het Europees parlement op 10 juni gehouden zou worden.

Volgens initiatiefnemer Karimi (GroenLinks) is het op grond van het huidige wetsvoorstel, dat bij de Eerste Kamer ligt, wel mogelijk het referendum in november te houden. Met haar mede-initiatiefnemers Dubbelboer (PvdA) en Van der Ham (D66) werkt zij aan een aanvulling op het wetsvoorstel.