De onverwachte haast van Zapatero

El País

[...] De chaos en het geweld in Irak maken het voor de Verenigde Naties enorm moeilijk om de politieke leiding van dit land op zich te nemen. En voor wat betreft de militaire leiding: de Verenigde Staten hebben Zapatero en de zijnen duidelijk gemaakt dat ze niet zullen accepteren dat de Amerikaanse troepen onder het gezag van deze internationale organisatie of welke andere ook komen. In deze situatie vond Zapatero dat het belangrijkste criterium was dat de regering ,,niet kan en zal handelen tegen [...] de wil van de Spanjaarden'' [...].

De nieuwe Spaanse machthebbers hebben zich, in overeenstemming met een grote meerderheid van de bevolking, ruim vóór de aanslagen in Madrid verzet tegen de oorlog in Irak, omdat ze begrepen dat de oorlog een kolossale vergissing was als je hoofddoel is het terrorisme van Al-Qaeda en zijn bondgenoten te verslaan. [...] Een preventieve oorlog tegen Arabische dictaturen naast Irak zijn er veel andere is een instrument van twijfelachtige legaliteit en resultaten. Er is beter en intenser optreden nodig van politie en inlichtingendiensten [...] en doeltreffender internationale samenwerking. De VS en Europa moeten de rijen sluiten en de kweekvijvers voor het jihadisme aanvallen met een programma voor de politieke en sociaal-economische ontwikkeling van de Arabische en moslimwereld, en met een snelle en rechtvaardigde oplossing voor het Israëlisch-Palestijnse conflict. Dat kan de loyale bijdrage van de nieuwe Spaanse regering zijn aan Washington en Londen.

ABC

Het eerste besluit van Rodriguez Zapatero als premier is een flagrante breuk met zijn gegeven woord en met zijn verkiezingsprogramma. Zijn compromis was de Spaanse troepen te repatriëren als de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties niet vóór 30 juni een resolutie zou hebben aangenomen om controle te krijgen over de situatie in Irak. Zapatero heeft de resoluties die in 2003 zijn aangenomen, genegeerd. Deze resoluties legitimeerden de voorlopige Iraakse regering, steunden een multinationale macht voor de pacificatie en wederopbouw van het land en vroegen de lidstaten zich daarbij aan te sluiten. Iedereen wist dat een verdergaande resolutie onwaarschijnlijk was. Maar Zapatero had de plicht hiernaar te zoeken, gebruikmakend van de Spaanse rol in de Veiligheidsraad, in de contacten met de bondgenoten die nu al in Irak zijn en binnen de Europese Unie. Al was het alleen maar om met moreel en politiek gezag de troepen te kunnen terugtrekken. [...] Het verdedigen van de internationale rechtsorde in de versie van Zapatero betekent dat de Verenigde Naties worden uitgeschakeld, voordat onderzocht is wat een (Spaanse) interventie had kunnen bereiken, en dat iedere mogelijkheid van consensus [...] wordt geminacht.

De Verenigde Naties waren alleen maar een excuus in de toespraak van Zapatero. Zijn besluit is allereerst een persoonlijke publiciteitsstunt, die erop is gericht zijn regering te beschermen tegen ieder risico dat verbonden kan zijn aan de aanwezigheid in Irak, zoals een nieuwe terreuraanslag [...]. Naast de dreigementen van Bin Laden tegen Spanje en de voorbeelden van standvastigheid die Italië en Japan bieden bij de gijzeling van hun burgers, kan het besluit van de socialistische regering buiten onze grenzen niet eens op begrip rekenen. [...]

El Mundo

[...] Zapatero legde uit dat de order om de soldaten terug te trekken, eerder is gegeven, omdat de regering vindt dat het ,,niet te voorzien'' is dat een resolutie wordt goedgekeurd die voldoet aan de twee voorwaarden die zij had gesteld: dat de Verenigde Naties de supervisie hebben over de soevereiniteitsoverdracht in Irak en dat alle troepen ook de Amerikaanse onder dit internationale bevel komen.

De analyse van Zapatero is correct. Ook al heeft Bush ermee ingestemd dat er in juni een voorlopige regering komt en dat de VN de supervisie hebben over haar beleid, het Witte Huis categorisch weigert het bevel over de 130.000 Amerikaanse troepen in Irak uit handen te geven. Deze militaire macht is de echte sleutel van Bush om de controle over de situatie te blijven behouden.

Het besluit van de premier lijkt ons niet alleen correct maar ook noodzakelijk als je kijkt naar de verslechterde veiligheid in de shi'itische zone, waar de opstand die is begonnen door Al Sadr en de radicale geestelijken een bedreiging vormen voor de Spaanse troepen, die iedere dag impopulairder worden bij de bevolking. [...]

Tot 30 juni blijven had weinig voordelen en bracht veel risico's met zich mee. De soldaten hadden slachtoffer kunnen worden van ontvoeringen of aanslagen en iemand zou hebben kunnen profiteren van de situatie om de Spaanse regering te chanteren.

Bovendien, als onze soldaten tot juli zouden blijven zitten in Irak, zou dit het politieke debat hierover hebben gepolariseerd en tot speculatie hebben geleid of Zapatero bereid was zijn belofte na te komen. [...]

Een leider van Hamas zegt [...] dat ,,Bin Laden de Spanjaarden ervan heeft overtuigd dat hun regering hen heeft verplicht om voor niets te sterven.'' Dat is niet zeker. Zapatero is niet geweken voor de chantage met terreur, omdat hij [...] ruim voor de aansalgen heeft beloofd dat de troepen zouden terugkeren naar Spanje.

La Vanguardia

Het Spaanse besluit heeft internationale reikwijdte en zal de meningen verdelen. Bush en Blair, bondgenoten van Aznar op de Azoren, zullen nu roepen dat de nieuwe Spaanse regering zwicht voor de chantage van het fundamentalistische netwerk van Al-Qaeda en dat de terugtrekking van de troepen de publieke opinies in Polen en Italië – de andere Europese lidstaten die betrokken zijn in Irak – kan beïnvloeden.

De landen die tegenstanders zijn van de oorlog, met Duitsland en Frankrijk als referentiepunten, zullen in herinnering roepen dat ze de diagnose van Zapatero delen: het Iraakse regime had geen banden met Al-Qaeda, de oorlog is begonnen uit naam van massavernietigingswapens die niet zijn gevonden, en het resultaat is catastrofaal. De keuze van Bush om Sharon carte blanche te geven in het Israëlisch-Palestijns conflict en de moord op de nieuwe Hamas-leider sterken de Spanjaarden in hun keuze: de bezetting van Irak had vrede in het Midden-Oosten moeten brengen en heeft ertoe bijgedragen dat de routekaart is verscheurd.

Zapatero meent dat de strijd tegen het internationale terrorisme, waaraan hij zich heeft verbonden, vereist dat er een multilateraal samenwerkingsverband wordt opgezet, met deelname van de gematigde Arabische landen. Een strijd die je niet voert met een conventionele oorlog, maar met het verstand. De nieuwe regering, partner in dit samenwerkingsverband, heeft als haar eerste daad het vizier willen verleggen.