Boe roepen is makkelijk in Europa, wat de VVD roept is nog even geheim, wetenschappers weten al genoeg

Alles gebeurt nu nog achter de schermen maar op korte termijn zal de Nederlandse kiezer ermee worden geconfronteerd: de campagne voor de Europese verkiezingen van 10 juni. Afgelopen zaterdag konden campagnemedewerkers van D66 in Utrecht het nieuwe campagnemateriaal komen ophalen. Komende zaterdag gebeurt hetzelfde bij de VVD. Later deze week komt het CDA met twee nieuwe websites in de lucht: een voor de campagne en één van de lijsttrekker Camiel Eurlings, getiteld www.camiel.com. En de LPF was onopvallend al begonnen met de site: www.isuwatgevraagd.nl, wat meteen de slogan is van de Fortuynisten voor de campagne. Een internetredactie werkt nog aan de verdere inhoud.

D66 gaat campagne voeren met maar liefst twee slogans en twee posters. Op de ene poster komt het portret van lijsttrekker Sophie in 't Veld met de oproep `Gebruik je stem'. Op de andere is een koe te zien die schalks in de camera kijkt onder het motto: `Boe roepen is makkelijk'. Het patroon op de vacht van de koe vertoont sterke gelijkenis met de kaart van Europa. De bedoeling is, volgens Sophie in 't Veld, om eens een keer een tegenwicht te geven tegen de heersende scepsis tegen Europa. ,,De keus voor deze poster was puur persoonlijk. Ik vind hem prikkelend en geestig. Hij wijkt een beetje af van de beschaafde, abstracte campagneposters die D66 doorgaans heeft.''

D66 komt ook nog met gratis postkaarten met daarop een geit, een kip of een struisvogel. ,,Daar zijn al veel grappen over gemaakt,'' zegt In 't Veld, ,,zo van: alle dieren van de boerderij.'' De slogan `Je bent een rund als je met Europa stunt' is niet overwogen.

Vijf jaar geleden was de opkomst voor de verkiezingen in Nederland een schrale dertig procent. Daarmee had Nederland op Groot-Brittannië na de laagste opkomst. Alle partijen kijken nu met angst en beven naar de te verwachten opkomst op 10 juni. Alle partijen, behalve het CDA welteverstaan. De christendemocraten profiteren traditiegetrouw van de loyale steun van hun gemiddeld genomen wat oudere electoraat. Een lage opkomst zorgt zo voor een grote kans dat het CDA wint. Partijvoorlichter Joost de Witte geeft ook als enige op de vraag wat het doel is bij de verkiezingen: winnen. De LPF mikt op drie tot vijf zetels. De andere partijen zeggen meestal dat ze al blij zijn op het huidige zetelaantal te blijven.

De VVD houdt als enige partij haar verkiezingsslogan nog geheim. De bedoeling is dat de liberale campagne pas na zaterdag bekend wordt. Het CDA is er al wel uit: de slogan wordt `Voor een eigen plek in Europa'. De partij hoopt vooral te scoren met de jeugdigheid van lijsttrekker Eurlings (30). ,,Hij gaat speciaal ook campagnevoeren op universiteiten en hogescholen,'' aldus voorlichter De Witte. Verder is er een mogelijkheid dat Eurlings, en de andere lijsttrekkers, verschijnen op het grote popconcert Pinkpop, op 30 mei. De christendemocraten zijn van plan op zaterdag 8 mei echt met de campagne te starten met een symbolische fietstocht naar het drielandenpunt in Vaals. Volgens De Witte is het CDA de enige partij die een werkelijk Europese campagne gaat voeren: op de poster staat Eurlings en verder niemand.

Oppositiepartijen maken volgens de christendemocaten om voor de hand liggende redenen het kabinetsbeleid inzet van de verkiezingen en dat is volgens hen oneigenlijk.

Helemaal niet waar, zeggen ze bij GroenLinks (Laat Europa niet rechts liggen') en de PvdA ('Nederland voor een sterk en sociaal Europa'). De Europese agenda is volgens woordvoerders van deze partijen zodanig geïntegreerd in de Nederlandse dat de prioriteiten samenvallen. Veiligheid, economie, immigratie: het is Europees maar ook Haags beleid. En daarom hebben de partijen op hun campagnemateriaal ook zowel de Haagse als de Europese lijsttrekkers afgebeeld. Bij de PvdA zijn Eurolijsttrekker Max van den Berg en partijleider Wouter Bos gefotografeerd op voormalig Zuiderzee-eiland Schokland. ,,Symbolisch voor het gevecht tegen de zee. Maar ook voor Nederland binnen Europa: wij zijn geen eiland meer,'' aldus campagneleider Marco Esser. (FV)

Blijft natuurlijk de vraag: waarvoor doet men het allemaal. Als het aan de professoren Simon Hix van de London School of Economics en Michael Marsh van het Trinity College in Dublin ligt, staat de uitslag van de verkiezingen namelijk al nagenoeg vast. CDA, VVD en D66 zullen elk één zetel verliezen, terwijl de PvdA kans maakt op twee zetels winst. De LPF heeft de kans om straks met één zetel het gedachtegoed van Pim in Europa te kunnen verkondigen. Met die boodschap kwamen zij vorige week op uitnodiging van communicatiebureau Burson-Marsteller (volgens het eigen persbericht gespecialiseerd in ,,het aansturen en uitvoeren van pan-Europese communicatie-programma's'') naar Brussel.

Hoe de wetenschappers dit weten? Omdat zij beschikken over een model. En dat model heeft in het verleden bewezen verkiezingen met een nauwkeurigheidsmarge van 92 procent te kunnen voorspellen. Hun berekeningen zijn gebaseerd op drie elementen: de uitslag van de laatste Europese verkiezingen, de uitslag van de laatste nationale verkiezingen en de vraag welke partijen in de regering zitten.

Zij hebben hun exercitie toegepast voor de gehele Europese Unie. Het beeld voor Europa als totaal is spiegelbeeldig aan dat van Nederland. Centrum-rechts (waartoe zowel VVD als CDA worden gerekend) in het gehele Europees Parlement gaat er drie procent vooruit, terwijl links in Europa er twee procent op achteruit gaat.

Nogmaals: dit alles volgens het model gebaseerd op trends uit het verleden. De verkiezingen van 2002 en 2003 in Nederland hebben juist geleerd dat kiezers zich daar nu helemaal niets aan gelegen laten liggen. Dus hebben misschien straks niet alleen de verliezers van de verkiezingen een probleem, maar ook de professoren Hix en Marsh. In elk geval weten ze dan wel welk communicatiebureau ze moeten inschakelen om hun reputatie door middel van een pan-Europees communicatieprogramma op te vijzelen. (MK)

De Haagse Staat en de Brusselse Staat zijn vanaf heden samengevoegd in de nieuwe rubriek Retour Den Haag-Brussel. De redenen zijn de toegenomen integratie van het Haagse beleid met het Europees beleid, de komende Europese verkiezingen en het Nederlands EU-voorzitterschap in de tweede helft van dit jaar.