ANC wint, maar geen meerderheid in KwaZulu-Natal

De Zuid-Afrikaanse regeringspartij Afrikaans Nationaal Congres (ANC) is er niet in geslaagd de meerderheid van de stemmen te winnen in de meest betwiste provincie bij de verkiezingen van afgelopen week, KwaZulu-Natal. Volgens de einduitslag die afgelopen weekend bekend werd gemaakt, kreeg de partij in de provincie 47 procent van de stemmen en moet het ANC op zoek naar een coalitiepartner.

De Inkatha Vrijheidspartij (IFP) van Zulu-leider Mangosuthu Buthelezi kreeg in de thuisprovincie 36,8 procent van de stemmen, tegenover 42 procent vijf jaar geleden. Omdat de coalitiepartner van het IFP bij deze verkiezingen, de Democratische Alliantie, in KwaZulu-Natal slechts 8,35 procent van de stemmen haalde, lijkt een coalitie tussen ANC en Inkatha de enige mogelijkheid.

Het ANC had gehoopt KwaZulu-Natal bij deze verkiezingen voor het eerst in tien jaar in te lijven, maar zei afgelopen weekend niet onwelwillend tegenover een nieuwe coalitie met Inkatha te staan. Op een paar incidenten na bleef het bij deze verkiezingen rustig in de provincie, waar voor 1994 bijna 25.000 doden vielen bij gevechten tussen het ANC en Inkatha.

Landelijk haalde de partij van president Thabo Mbeki 69,68 procent van de stemmen, goed voor 270 van de 400 zetels in het parlement. Dat is vier zetels meer dan vijf jaar geleden. Het ANC werd in alle negen provincies de grootste, maar wist alleen in KwaZulu Natal en de West-Kaap niet met een absolute meerderheid te winnen. In de West-kaap zal het ANC waarschijnlijk weer in coalitie gaan regeren met de Nieuwe Nationale Partij (NNP).

Op een uitbundig verkiezingsfeest vrijdagavond zei president Mbeki de overwinning van zijn partij te zien als ,,de steun en het groeiende vertrouwen van het Zuid-Afrikaanse volk''. Hij riep zijn aanhang ook op tot ,,nederigheid''. ,,Er wacht het ANC een grote uitdaging om de verwachtingen van de miljoenen die voor ons hebben gestemd niet teleur te stellen.''

Volgens de einduitslag haalde de grootste oppositiepartij Democratische Alliantie van Tony Leon iets meer dan 12 procent van de stemmen, ofwel 50 zetels tegenover 38 zetels in 1999. Meer dan 76 procent van de kiesgerechtigde Zuid-Afrikanen deed mee aan de verkiezingen, dertien procent minder dan vijf jaar geleden.

De onafhankelijke kiescommissie, organisator van de derde democratische verkiezingen in Zuid-Afrika, beschreef de stembusgang zaterdag als ,,geloofwaardig, vrij en eerlijk''. De IFP meent echter dat er in KwaZulu-Natal werd gestemd door mensen die niet stonden geregisteerd, en dat het leger kiezers intimideerde. De IFP heeft aangekondigd een klacht te zullen indienen bij de rechter.

Aanstaande vrijdag zal het nieuwe parlement uit haar midden de president van Zuid-Afrika kiezen voor de komende vijf jaar: Thabo Mbeki.