Wie gevoelig is voor bananengeur `valt' snel voor een onbekende

Gevoeligheid voor geuren heeft een duidelijk effect op sociale relaties tussen mensen. Wie de geurstof androstenon (uit zweet, vooral van mannen) goed kan ruiken, rapporteert meer negatieve effecten van geur op zijn of sociale leven (zoals weerzin tegen iemand bij een eerste ontmoeting). Wie daarentegen amylacetaat (bananenolie, een veel gebruikte industriële fruitige geurstof) goed kan ruiken, rapporteert voornamelijk positieve effecten van geur, zoals een snelle sympathie voor iemand vanwege diens lichaamsgeur of seksuele opwinding. Het is voor het eerst dat de effecten van geuren en de variatie in geurgevoeligheid tegelijk is onderzocht (Journal of Comparative Psychology, april).

De onderzoekers van Philadelphia University en de universiteit van California in Berkeley onderzochten maar twee geurstoffen, maar er is van tenminste 75 geurstoffen bekend dat er een grote variatie in gevoeligheid bestaat, voor sommige is slechts 3% van de bevolking gevoelig, voor andere bijna 50%. Androstenon is een van de meest onderzochte van deze geurstoffen, waarvoor veel mensen gevoelig blijken: 40 tot 50% wereldwijd. Deze gevoeligheid is afhankelijk van erfelijke factoren, maar ook van leeftijd, cultuur en gewenning. De waardering verschilt: 15% ervaart het als prettig, 35% vindt het afschuwelijk. In dit onderzoek bleek ongeveer 20% ongevoelig voor deze zweetgeur, meer mannen dan vrouwen. Voor de andere stof, amylacetaat, bestaat geen ongevoeligheid, maar de intensiteit wordt verschillend gewaardeerd.

Het onderzoek zelf was relatief eenvoudig: de 258 proefpersonen (gemiddeld 19 jaar) moesten eerst een paar vragen beantwoorden over de invloed van geur op hun sociale leven (de Affective impact of Odor-test) en vervolgens van de twee geurstoffen intensiteit en prettigheid aangeven. Wie bananenolie intens vond ruiken en het ook lekker vond, bleek ook veel positievere effecten van geur op het sociale leven te ervaren. Bij zweetlucht bleek zowel de gevoeligheid als de waardering van invloed op de negatieve rol van geur in het sociale leven: hoe gevoeliger hoe meer negatieve effecten, maar wie een gruwelijke hekel aan de geur had, scoorde (natuurlijk) nog negatiever dan degenen die het juist lekker vonden.

Androstenon wordt wel eens naar voren geschoven als een menselijk feromoon. Een feromoon is een vluchtige signaalstof, vooral bij insecten, die al in zeer kleine concentraties gedragsveranderingen bij soortgenoten teweegbrengt. Bij mensen wordt het bestaan van feromonen vermoed. De klassieke kandidaat voor een feromooneffect is het verschijnsel dat bij vrouwen die samenleven naar verloop van tijd de menstruatie synchroon gaat lopen. Uit eerdere onderzoeken zijn opmerkelijke effecten voor androstenon gevonden. In een wachtkamer bij de tandarts gaan mannen niet gauw in een stoel zitten die met androstenon is besproeid. Voor vrouwen is er geen verschil. En na blootstelling aan androstenon vinden proefpersonen lelijke mannen ineens véél lelijker en mooie mannen véél mooier. Vrouwen vinden androstenon het minst vies als ze ovuleren.

www.morguefile.com