`Voor synergie hoef je geen bonus te krijgen'

Het personeel van KLM en de vakbonden zijn boos op hun directie omdat die forse bonussen krijgen als de overname van KLM door Air France een succes wordt. Ze dreigen met acties.

KLM-gezagvoerder Henk de Vries vindt het ,,niet te verkopen''. De zogenoemde synergiebonus die de vier directieleden van de luchtvaartmaatschappij in het vooruitzicht is gesteld na de overname door Air France vindt hij ,,moreel en sociaal onaanvaardbaar''. De Vries, voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Verkeersvliegers (VNV), heeft samen met de andere zes vakbonden bij KLM een ,,dringend beroep'' gedaan op de directie om af te zien van de synergiebonus. De bonden hebben gisteren een brief op poten gestuurd aan de directie, waar zij uiterlijk maandagochtend om half negen antwoord op wensen te krijgen. ,,Voor synergie hoef je niets te doen, dat gebeurt vanzelf, waarom zou de directie daarvoor moeten worden beloond?'', zegt De Vries. De VNV is een machtige bond, 2.000 van de 2.500 piloten van KLM zijn lid. Verkeersvliegers verdienen zelf ook goed, geeft de piloot toe. ,,Het is dan ook niet onze gewoonte de directie aan te pakken'', aldus de VNV-voorzitter, maar hier vindt hij dat er een grens is overschreden.

Een woordvoerder van KLM bevestigt dat de directie de brief heeft ontvangen. ,,De directie zal er met haar adviseurs serieus naar kijken en heeft nog het hele weekeinde om met briljante invallen te komen. Verder gaat het om een privé-kwestie, arbeidscontracten tussen vier KLM-werknemers en Air France.'' De woordvoerder bevestigt wel dat de vier directieleden ,,zoals voor iedere werknemer normaal is'' over hun contracten met de nieuwe bazen van Air France hebben onderhandeld. De KLM-directie zei eerder dat het aanbod van de synergiebonussen door Air France is gedaan en dat zij `daar niets aan konden doen.'

De directieleden krijgen, zo blijkt uit de prospectus van Air France, na de overname in de loop van dit jaar, alle vier synergiebonussen gedurende drie jaar van respectievelijk 20, 30 en 50 procent van hun jaarsalaris. Topman Leo van Wijk verdiende vorig jaar rond de 950.000 euro, inclusief bonussen. In de nieuwe holding Air France-KLM toucheert de KLM-directie bovendien een `loyaliteitsbonus' bij vertrek.

Het is vooral de synergiebonus die de bonden in het verkeerde keelgat is geschoten. ,,Wij zijn gekke Henkie niet, dit kunnen we niet over onze kant laten gaan'', zegt FNV Bondgenoten bestuurder Jan van den Brink, ,,de onrust onder het personeel is groot.'' De KLM-directie krijgt van de FNV het hele weekeinde nog de gelegenheid heeft om aan de ,,ultieme oproep'' van het personeel gehoor te geven. Als dit niet gebeurt zijn acties vrijwel onafwendbaar. Voor dinsdagmorgen heeft FNV zijn kaderleden bij KLM bijeengeroepen om zich te beraden over de ontstane situatie. Van den Brink stuurt niet meteen aan op stakingen, ,,dat is het laatste middel'', maar hij sluit niet uit dat het werk zal worden neergelegd.

De CNV-bedrijvenbond zal maandagmiddag aan het begin van de buitengewone aandeelhoudersvergadering van KLM, die is bijeengeroepen in verband met de overname door Air France, gaan posten. De CNV wil aandeelhouders ertoe overhalen hun bezwaren kenbaar te maken tegen de bonusregeling. CNV-voorzitter Doekle Terpstra vindt dat minister Zalm van Financiën in het geweer moet komen tegen de bonussen. De staat is immers een belangrijk aandeelhouder (14,1 procent) in de luchtvaartmaatschappij.

De Vereniging van Nederlands Cabinepersoneel (VNC) heeft de directie inmiddels `gestraft': donderdag is het overleg over een nieuwe CAO voor onbepaalde tijd opgeschort. VNC-voorzitter Henri Popelier: ,,Er gaan 4.000 arbeidsplaatsen weg bij KLM, 300 mensen worden overtollig. De andere personeelsleden moeten inleveren op hun arbeidsvoorwaarden. En op zo'n moment ontvangt de directie een synergiebonus. Dat is schadelijk voor de onderneming, moreel en strategisch onwenselijk. De directie zegt dat het een aanbod was van KLM, maar dat hadden ze ook kunnen weigeren.'' Over verdere acties wil de VNC voorlopig niet speculeren. ,,Dat zijn terwijl je midden in een bezuinigingsoperatie zit `choices from hell'. Stakingen zijn niet in het belang van de onderneming.''

De VNC heeft 6.500 leden bij de KLM, dat is 90 procent van het cabinepersoneel. Popelier zal, als de directie niet wil inbinden, namens zijn bond niet aansturen op het vertrek van Leo van Wijk en de andere bestuursleden. Maar hij wijst wel op een precedent, vorig jaar bij American Airlines. Ook daar zou de directie tijdens een grote afslankoperatie een bonus ontvangen. Hoewel preseident-directeur Don Carty en de zijnen hun excuses al hadden gemaakt en afzagen van de bonussen, moest de topman toch vertrekken.

De ondernemingsraad laat bij monde van voorzitter Toine Delnoij weten wèl te twijfelen aan het aanblijven van de huidige directie. ,,Zijn deze vier straks nog wel de juiste mensen om de onderneming te leiden? Qua uitvoering en timing is dit (de synergiebonussen) zo dom. Of iedereen bij KLM krijgt een synergiebonus of niemand'', aldus Delnoij.