Toekomst Amsterdamse tv ongewis

Opnieuw is gisteren de fusie tussen de regionale omroep RTV Noord-Holland en het Amsterdamse AT5 afgeketst. De toekomst van AT5 is nu onzeker geworden.

De ,,poen'' zit bij RTV Noord-Holland en de ,,beauty'' bij AT5, zo kenschetste de Amsterdamse wethouder Hannah Belliot in februari de verhoudingen tussen de twee concurrerende omroepen in Noord-Holland. Gisteren liet RTV NH weten geen behoefte te hebben aan de vermeende 'beauty' van AT5. Een fusie tussen de twee omroepen is nu definitief van de baan.

Hoofdredacteur Erik van Zwam van AT5 voelt zich ,,in het pak genaaid''. Hij heeft niet de indruk dat RTV NH serieus heeft geprobeerd te fuseren. Deze omroep verklaarde dat er ,,te veel verschillen van inzicht bestaan'' en er onvoldoende garanties zijn voor een ,,financieel gezonde'' fusieorganisatie. Maar het schortte ook aan vertrouwen. Als dat er voldoende was geweest, waren we er misschien wel uitgekomen, geeft RTV NH-directeur Robert Zaal toe.

RTV NH wilde naar eigen zeggen wel serieus praten over samenwerking, maar wil zijn eigen onderneming niet in gevaar brengen. En bovendien, zegt Zaal, klopt het beeld niet dat wíj AT5 in de problemen brengen. ,,De Amsterdamse gemeenteraad heeft besloten te stoppen met subsidiëring''. Het laatste bod van RTV NH was gisteren: overname van programma's en een deel van de medewerkers en één uur Amsterdamse televisie per dag binnen de programmering van RTV Noord-Holland. De reactie van Van Zwam: ,,Malicieus en regentesk''.

Daarmee is er voorlopig een eind gekomen aan de laatste bemiddelingspoging van de gemeente Amsterdam en de provincie Noord-Holland om beide omroepen te laten samensmelten. In 2002 mislukte een eerdere poging. Beiden overheden zien een fusie nog steeds als onvermijdelijk omdat de uitzendgebieden deels overlappen en ze beiden – nu nog – publiek geld krijgen. AT5 zendt uit in `groot Amsterdam' en RTV NH in de hele provincie Noord-Holland, sinds september 2003 inclusief Amsterdam.

Robert Zaal bestrijdt dat de programmatische overlap een fusie zou rechtvaardigen. ,,Zelden zie je een microfoon van ons en AT5 naast elkaar in beeld''. De nieuwsuitzendingen bevestigen dat. Van de tien items zijn er doorgaans twee of drie hetzelfde. AT5 brengt de Amsterdamse onderwerpen veel uitgebreider. Meldt RTV Noord-Holland dat enkele cafés van de horeca-uitbater Kooistra gesloten worden, dan gaat AT5 ook de straat nog op om de verbazing van cafébezoekers te filmen. Een fietser die in Amsterdam geschept wordt, haalt de nieuwsuitzending van beide omroepen, maar is bij RTV Noord-Holland onderdeel van een item over alle ongelukken die zich de afgelopen 24 uur in de provincie voordeden.

AT5 speelde destijds graag in op de uitspraak van Belliot over de `poen' bij de concurrent. Zo wees Van Zwam in de media op de ,,dikke subsidies'' die het RTV NH mogelijk maakte ,,arrogant'' achterover te leunen. Want ondanks het geld dat bij RTV NH aanwezig is, lukt het de omroep vooralsnog niet in de buurt te komen van de kijkcijfers van AT5. Dat blijkt uit gegevens van Stichting Kijkonderzoek. Per dag kijkt 32,5 procent van alle inwoners van het uitzendgebied naar AT5. RTV Noord-Holland bereikt in zijn uitzendgebied 13,7 procent van de inwoners.

Maar RTV NH hoeft pas in 2008 verantwoording af te leggen over de behaalde resultaten. Want tot augustus van dat jaar krijgt de omroep elk jaar 12 miljoen euro subsidie via de provincie. Daarvan gaat 6,5 miljoen naar de radio en 5,5 miljoen naar de tv. In 2008 wordt opnieuw beoordeeld wie de regionale uitzendlicentie krijgt en het bijbehorende geld.

AT5 wil daar in 2008 graag een gooi naar doen, maar de vraag is of de omroep zolang overleeft. Het stuklopen van de fusie levert acute financiële problemen op. Het is de zender niet gelukt om het afgelopen jaar andere partijen te laten investeren, de ene na de andere potentiële kandidaat haakte af. Gesprekken met bijvoorbeeld de TROS en mediaondernemer Erik de Vlieger leidden tot niets.

Als in januari de jaarlijkse gemeentelijke subsidie van 1,8 miljoen euro stopt, raakt AT5 een vijfde van haar inkomsten kwijt. De rest verdienen ze met het maken van programma's voor anderen – bijvoorbeeld de gemeente Amsterdam – en er komt nog 1,5 miljoen binnen aan kabelgeld. Hoofdredacteur Van Zwam kon gisteren niets anders dan aan te kondigen dat hij zich ,,weer tot de gemeente zou wenden met een vraag om subsidie''. Mocht dat niet lukken dan rest een ,,harde sanering'', zo hield hij zijn medewerkers voor. Ongeveer 45 van de 106 banen moeten dan verdwijnen, is zijn voorspelling.

Hoe groot is de kans dat dit scenario werkelijkheid wordt? Bij de gemeente lijkt het `nee' op de subsidievraag niet meer zo hard. Raadslid Charlotte Riem Vis (PvdA): ,,We hebben nu een ernstig probleem en zullen ons opnieuw op de situatie beraden.'' En: ,,We zijn ons bewust van de kracht van AT5.'' Een raadscommissie buigt zich op 22 april over de toekomst van de zender. Voor de gemeente, die geregeld zendtijd inkoopt, is ook van belang dat de omroep veel allochtonen bereikt. Voor sommigen van hen is de zender zelfs de enige nieuwsbron. Dienst Onderzoek en Statistiek van de gemeente meldde vorig jaar dat 85 procent van alle Amsterdammers, van alle nationaliteiten ,,geregeld'' naar AT5 kijkt.

Bovendien heeft de gemeente nog een potje met geld dat voor de lokale media bestemd is. Wethouder Belliot haalde onlangs 4,5 miljoen euro binnen bij kabelbedrijf UPC, dat met dat bedrag de kabelrechten verwierf. Duidelijk gaf zij daarop aan dit geld bestemd was ,,voor mijn portefeuille''. Met dit bedrag van Belliot zou AT5 de periode tot 2008 kunnen overbruggen, waarna een gooi kan worden gedaan naar de regionale uitzendlicentie. Tot die tijd blijft de concurrentie tussen de twee gehandhaafd. Van Zwam: ,,We zijn weer terug bij af.''