Rapper op zonnebank

Citeren is één ding, schaamteloos jatten is iets anders. Hoewel de scheidslijn natuurlijk reuze dun is, zeker in deze postmoderne tijden waarin het graaien in andermans kunstuitingen om ze vervolgens in een andere context te zetten, een legitieme en zelfs veelbejubelde werkwijze is. Die context is de crux. Daarom is het origineel als Moloko in de al enkele jaren oude clip van Sing It Back, met die vertraagde, gekleurde silhouetten, teruggrijpt op de glitterende filmpjes van discofunkgroep Earth Wind & Fire van nog weer enkele decennia terug. De clip van Alanis Morisettes Everything is dom jatwerk, want opgebouwd volgens hetzelfde idee als die van Bonito, vorig jaar pas een hitje voor de Spaanse groep Jarabe de Palo.

De hoofdpersoon loopt over een weg continu de wijkende camera tegemoet,terwijl allerlei types zijdelings het beeld in- en uitschuiven. Dikke zwarte en boze rappers, schaarsgeklede vrouwen op glamoureuze feestjes, een van luxe vergeven tourbus: stuk voor stuk overbekende beeldelementen in de stortvloed hiphopclips. Maar ook bij My Band van D12 is het de context die telt. Net als de tekst handelt het hilarische filmpje over de spanningen tussen de leadzanger annex het gezicht van de band en zijn half anonieme, tot de begeleidersrol gedegradeerde bandgenoten.

Hier wordt dat verhaal extra pikant omdat die voorman Eminem is, momenteel de beroemdste rapper van beide halfronden. Hij vindt af en toe de tijd om een plaat te maken met zijn oude zwarte vrienden in rapgroep D12. Getuige nummer en clip zijn beide partijen zich heel goed bewust van de verhoudingen en het feit dat D12 het zonder Eminems bemoeienis zo ver niet geschopt zou hebben. Zo zien we hoe Eminem in een forse en uiterst comfortabele tourbus de overige groepsleden passeert die zich bij een rokend, gammel busje staan te verbijten. Even verderop proberen ze vergeefs Eminems kleedkamer binnen te komen, die op de zonnebank ligt – op zich al een hoogst ironisch beeld, een rapper op een zonnebank. Hun eigen kleedkamer is de bezemkast van de conciërge, terwijl Eminem zich enkele verdiepingen hoger verheugt in de geneugten van goed voedsel, fijne wijn en smakelijke dames, met blote tepels zelfs voor wie op de late avond kijkt.

De zwarte mannen van D12 verzetten zich tegen de hegemonie van hun beroemde blanke voorman: ze rukken de stekker van Eminems microfoon eruit, proberen hem zelfs met lijfelijk geweld van het podium te verdrijven en geven vervolgens de meest vadsige onder hen de rol van frontman – oef, dan liever dat voormalige stuk white trash zelf weer voor het voetlicht. Het clipje eindigt wat merkwaardig: de groep verkleed als Mexicaans mariachi-orkestje, met Eminem in een soort stierenvechtersoutfit. Vermoedelijk dient dit fragment geen ander doel dan Eminem zijn neiging tot verkleedpartijen en travestie – eerder al zagen we hem als niet één, maar twee gretige groupies – te laten uitleven. In ieder geval: een schaamteloos bijeengeciteerd clipje, uitstekend verteerbaar dankzij een bijna-overdosis ironie.