Gratis museum moet uitkijken voor toiletkosten

Tijdens het 23ste Museumweekend, vandaag en morgen, zijn ruim vijfhonderd musea tegen een gereduceerde toegangsprijs of gratis toegankelijk.

Musea trokken de afgelopen jaren ongeveer vijf keer zoveel bezoekers in het museumweekend als in een normaal weekend. De helft van de bezoekers blijkt `nieuw' te zijn, dat wil zeggen dat ze in de afgelopen drie jaar niet naar een museum zijn geweest. ,,Vooral de regionale musea trekken veel mensen. Het wordt een soort familie-uitje voor de zondagmiddag'', vertelt coördinator Caroline Bunnig.

De aangepassing van de prijzen lijkt de voornaamste reden van het succes. Na het weekend ebt het effect weer weg. De vraag rijst of musea niet altijd gratis zouden moeten zijn. Jeroen Giltay, hoofd oude schilderkunst van Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam herinnert zich de tijd dat alle musea in Nederland gratis waren, in de jaren vijftig en zestig. ,,Dat was fantastisch en ik zou het graag terugdraaien. Kunst is voor iedereen en is bedoeld voor een zo groot mogelijk publiek.''

Giltay ergert zich aan de enorme entreeprijzen die bezoekers moeten neertellen: ,,Als een eenvoudig gezin met kinderen op zondag een museum ingaat, wat betaal je dan wel niet!''

De Engelse overheid nam drie jaar geleden de proef op de som en besloot dat een groot aantal musea geen entree meer mocht heffen. Het nationale kunstleven zou daardoor gestimuleerd worden. Dat lukte: het bezoekersaantal steeg met 72 procent. Maar financiële compensatie van de overheid bleek niet voldoende en het gevolg was dat de musea te maken kregen met grote geldproblemen. ,,Het British Museum is onder meer kapot gegaan aan hoge toiletkosten'', aldus Bunnig.

Gratis musea betekent een lage drempel en dus veel bezoekers. Is dat eigenlijk wel de doelstelling van een museum? Gitta Luiten, directeur van de Mondriaanstichting: ,,Op zichzelf is een museum niet gemaakt om er de tango te dansen. De functie gaat verder dan vermaak, het is ook een plek voor bezinning en reflectie.''

Maar tijdens het Museumweekend kan die tango wel gedanst worden, en mensen komen daarom binnen. Misschien dat ze daarna wel blijven komen, zegt Luiten. ,,Het Museumweekend moet dienen als kennismakingsfunctie en dat is hartstikke goed.''

Ronald Zuurmond, beeldend kunstenaar, is niet enthousiast over het Museumweekend. ,,Het is de Efteling niet. Toen ik op een tentoonstelling van Vermeer in het Mauritshuis rondliep, hoorde ik een Duitse vrouw zeggen dat ze alle schilderijen al in boeken had gezien. Mensen die er normaal niks te zoeken hebben, moeten er ook niet heen gaan tijdens het Museumweekend.''

Het thema van dit weekend is `De kunst van het vertellen'. Objecten in musea geven aanleiding tot het vertellen van verhalen over aankoop, gebruik, restauratie en geschiedenis, is het idee van de Nederlandse Museumvereniging. Een boekje met verhalen van bekende auteurs over hun favoriete object uit een Nederlands museum laat dat zien. Schrijver John Jansen van Galen vertelt over zijn jeugdherinnering aan de plaggenhut in het Openluchtmuseum in Arnhem en Hanneke Groenteman beschrijft haar liefde voor de jurk van Audrey Hepburn in het Haags Gemeentemuseum.

Het boekje is voor houders van een Museumkaart gratis af te halen bij ruim vierhonderd musea. De organisatie hoopt zo de aanschaf van een Museumkaart te bevorderen.

Zie voor informatie over musea en speciale acitiviteiten: www.museumweekend.nl