De denkers achter de borden

Na 110 jaar neemt ingenieursbureau Tebodin de bewegwijzering van de rijkswegen over van de ANWB. ,,Als we een fabriek ontwerpen is dat meer publiciteit waard.''

Het begon allemaal min of meer toevallig, toen enkele medewerkers van ingenieurs- en adviesbureau Tebodin vorig jaar hoorden dat rijkswaterstaat de bewegwijzering van rijkswegen zou aanbesteden. Ze kaartten de mogelijkheid aan bij de directie en ,,toen hebben we een offerte uitgebracht'', vertelt directeur Hans Hegger.

Tebodin was niet de enige gegadigde – er waren acht, waaronder de ANWB die al 110 jaar de blauwe borden langs de snelwegen verzorgde – maar kreeg de opdracht wel. Het leverde een contract op voor drie jaar, met mogelijke verlenging van tweemaal een jaar. Omzet: 0,5 miljoen euro per jaar.

Hegger is nog altijd verbaasd over alle commotie die Tebodin, dat wereldwijd circa 2.300 werknemers heeft en een zelfstandige dochter is van bouwbedrijf BAM, ten deel is gevallen sinds de opdracht binnen is. ,,Die bewegwijzering vormt niet meer dan 0,5 procent van onze jaaromzet in Nederland. Maar het levert enorm veel publiciteit op. Het is voor het eerst in de 26 jaar dat ik hier werk dat Tebodin het NOS-journaal heeft gehaald.''

Erg ingewikkeld of nieuw is het plannen van de bekende blauwe borden niet voor Tebodin, volgens Hegger. ,,Je hebt IT-kennis nodig voor de database van alle borden en kennis van projectmanagement, verder is het vrij simpel tekenwerk.'' Aan de blauwe borden verandert niets, behalve dat het woord ANWB rechtsonder wordt vervangen door Rijkswaterstaat. ,,We gaan niet alle borden weghalen en nieuwe ophangen'', legt Hegger uit. ,,Het gaat puur om vervanging, uitbreiding en vernieuwing, bijvoorbeeld bij nieuwe afslagen en nieuwe wijken.''

Onlangs werd het eerste bord geplaatst bij Harlingen. De order levert Tebodin, dat in Nederland 850 personeelsleden heeft, werk op voor vier man. Hegger: ,,Het is een mooie opdracht, maar als we een penicillinefabriek uitdenken voor een klant is dat wat ons betreft meer publiciteit waard.''

De vervoersector is niet helemaal nieuw voor Tebodin, dat ook het technische brein is achter `dynamische' busstations als in Leiden en Enschede, waarbij verschillende buslijnen gebruikmaken van hetzelfde perron. Toch blijft het ontwerpen van fabrieken en technische installaties het echte werk voor het ingenieursbureau. Het bedrijf heeft onder meer contracten lopen met de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) voor modernisering en nieuwbouw van installaties op kleine gasvelden en met de Koninklijke/Shell Groep voor de nieuwbouw en aanpassing van alle benzinestations in de Benelux, Duitsland en Centraal-Europa. Het energieconcern is wereldwijd de belangrijkste klant van Tebodin: in Oman loopt een vierjarig contract voor olie-installaties en in Nederland doet Tebodin het technische denkwerk achter de omvangrijke nieuwbouw van Shell die in Rijswijk verrijst.

Ook DSM is een grote klant. Tebodin was betrokken bij een vijftal fabrieken van het chemieconcern in Limburg alsmede bij de bouw van een fabriek in de Verenigde Staten, waar vezels voor onder meer vliegtuigdeuren en kogelwerende vesten worden gemaakt.

Dichter bij huis ontwierpen de ingenieurs van Tebodin de hele bagageafhandeling op Schiphol en wordt momenteel een melkfabriek voor Campina neergezet in Maasdam. ,,We redden ons goed in Nederland'', vertelt Hegger, ,,maar groei zit er niet in. Onze klanten investeren minder en dan is er dus minder werk voor onze branche.''

Toch waren de omzetcijfers over 2003 beter dan die van 2002, dankzij verhoogde efficiëntie en het contract met de NAM, dat goed was voor 10 procent van de jaaromzet. De wereldwijde omzet groeide van 145 miljoen naar 165 miljoen euro, de nettowinst daalde licht van 5,8 miljoen naar 5,3 miljoen euro. Al met al is het, volgens de directeur, een hele prestatie dat Tebodin niet heeft hoeven reorganiseren zoals diverse concurrenten.

In het buitenland gaat het Tebodin nog voor de wind. Het afgelopen decennium verdubbelden de omzet en het aantal werknemers buiten Nederland. In het Midden-Oosten deed de vraag naar nieuwbouw en modernisering van olie- en waterinstallaties de omzet met 40 procent groeien. ,,In Europa zijn met name Polen en Tsjechië belangrijk voor ons'', aldus Hegger. In Polen zette Tebodin zestig Shell-stations neer, renoveerde het een door Philip Morris opgekochte sigarettenfabriek en wordt gewerkt aan een winkelcentrum in Warschau. In Tsjechië ontwierp Tebodin de grootste beeldbuizenfabriek van Philips in Europa.

Hegger staat op het punt af te reizen naar China, waar het bedrijf werkt voor onder meer DSM, Numico en BMW. ,,Voor de BMW-fabriek bij Shengyang hebben we de assemblagelijn voor de 3-serie ontworpen, later die voor de 5-serie en nu ook voor de 7-serie. Dat geeft veel profiel in de markt.''

Tebodin maakt kans op een paar interessante projecten in China, aldus de directeur, die nog geen namen wil noemen. Om die opdrachten in de wacht te slepen, moet wel worden samengewerkt met een Chinees bureau. De overheid in Peking eist namelijk dat het tekenwerk door lokale bedrijven wordt uitgevoerd. Een joint venture of zelfs overname van een Chinees ingenieursbureau is dan ook het belangrijkste doel van Heggers reis. ,,Nog dit jaar, wat zeg ik, binnen twee maanden, wil ik dat rond hebben.''