Conflict in EU over privacy reizigers

Het Europese Parlement heeft de Europese Commissie tot maandag de tijd gegeven om de overeenkomst met de Verenigde Staten over de transfer van passagiersgegevens voor terrorismebestrijding in te trekken. Anders zal het parlement een dag later stemmen over toetsing door het Europese Hof van Justitie.

Tot het ultimatum werd besloten door de voorzitters van de parlementsfracties. Een Commissie-woordvoerder zei gisteren dat de Europese Commissie begin volgende week aan het parlement uitleg geeft. De VS hebben de druk opgevoerd door opnieuw met sancties te dreigen als passagiersdata niet worden verstrekt. De Amerikaanse onderminister S. Verdery (Homeland Security) zinspeelde op ,,vliegmaatschappijen boetes op te leggen of landingsrechten te ontnemen''.

Het parlement veroordeelde vorige maand in een resolutie van parlementsrapporteur J. Boogerd (D66) het akkoord tussen de EU en de VS als strijdig met de EU-privacyregels. Het parlement wil onder meer het aantal data verminderen van 34 naar 19 en de bewaartijd sterk beperken. De EU-lidstaten stemden met alleen Italië en Luxemburg als tegenstemmers wel in. Het EU-comité van nationale privacybeschermers verwierp echter het akkoord.

De overdracht van de passagiersgegevens betreft data uit de zogenoemde Personal Name Record (PNR) van luchtvaartmaatschappijen. Het gaat niet alleen om naam en adres van passagiers, maar ook creditcardnummers, emailadressen, maaltijdwensen waaruit iemands godsdienst is af te leiden en soms ook medische gegevens. Uit de overeenkomst, waarin het europarlement pas onlangs inzage kreeg, blijkt dat de douane in de VS de passagiersgegevens conform de Amerikaanse wetgeving mag behandelen. Dat betekent volgens Boogerd dat ook de sinds de aanslagen van 11 september 2001 ingevoerde Patriot Act van toepassing is. ,,De VS kunnen mensen gaan volgen op basis van hun creditcardgegevens en hun emails'', aldus Boogerd.

Zij wijst erop dat de overeenkomst ook voorziet in doorgifte van data (,,alleen geval per geval'', aldus de overeenkomst) aan overheidsinstanties in derde landen. Ook zijn er volgens haar onvoldoende mogelijkheden voor verweer door benadeelde reizigers.

Het europarlement wil dat de Europese Commissie gaat onderhandelen over een echte internationale overeenkomst. Voor zo'n overeenkomst is goedkeuring nodig van het europarlement. Het huidige 'lichte' akkoord kan op verzoek van het europarlement alleen worden getoetst door het Hof.