Co

,,Belonen en straffen werkt bij kinderen en honden, maar ook bij volwassenen.''

Je komt het in de krant niet vaak meer tegen, maar dit is nog een echte doordenker. Toen ik het las, wist ik: dit moet van Co zijn. En jawel, prof.dr. Adriaanse gaf in deze krant van donderdag een schitterend college weg. Wat zeg ik, een ouverture naar een tot nu toe onbekend gebleven pedagogisch universum. Een paar doordenkertjes op een rij: ,,We bereiden mensen wel goed voor, maar de feedback geven we niet. En juist dat heeft een team nodig om beter te worden.''

,,Spelers moeten op tijd zijn, hun lease-auto schoon in het vak zetten, de voetbalschoenen uitkloppen en niet denken: daar hebben we een mannetje voor.''

,,Een buitenlander moet zo snel mogelijk de taal en de cultuur leren. Hij moet weten wat zuurkool, hutsepot en de Elfstedentocht is.''

,,Ik vind dat de trainer altijd de norm moet zijn. Als je afspraken maakt, moet je zelf het voorbeeld geven. Dan moet je om door een ringetje te halen zijn.''

,,Ik vind dat wij als bekende Nederlanders onze maatschappelijke verantwoordelijkheid moeten nemen. Wij, bij AZ, bezoeken kinderen in het Brandwondencentrum in Beverwijk.''

De normen en waarden van Balkenende hangen als een gat in de ozonlaag aan de hemel, de normen en waarden van Co Adriaanse hebben poten en oren. Ze hebben ook nog eens de geur van het volk: zuurkool en hutspot. Niet dat fletse wierookodeurtje van Jan Peter. De samenleving zou aan Co veel meer kunnen hebben dan AZ aan Adriaanse. Met zijn gezag en visie was woonwagenkamp de Vinkenslag al lang schoongeveegd, zonder ME, van binnenuit, in moreel medebeheer van de kampers.

Het ontroerende van Adriaanse is dat hij nooit aan zichzelf twijfelt. Hij is zijn eigen lievelingsliedje. Vaak heeft hij recht van spreken, deze voetbal- en mensenkenner. Laf is hij nooit geweest, niet bij ADO, niet bij Ajax, niet bij AZ. Als een belvédère doorstaat hij hoon en kritiek, met droge ogen en met een gezonde kleur op de wangen. Erg vergevingsgezind is hij niet, maar met deze omissie kan hij perfect leven.

Eigenlijk is Co Adriaanse een drietrapsraket. Vroeger was hij alleen coach. Vervolgens deed hij er het vak van cabaretier bij, met grapjes over woonerfvoetbal en doorzondoelpunten. Nu is hij ook nog pedagoog/moralist. De incarnatie van verzamelde gewetens, verzameld fatsoen en verzamelde discipline. De kazuifel zou hem evengoed passsen als het krijtpak.

Het Brandwondencentrum in Beverwijk.

Hoe kom je daar met een gemiddelde linksbuiten binnen? Wat zeg je dan tegen jongens als Buskermolen, Landzaat en Timmer? Ik zou het graag van Co horen. Kun je in een Brandwondencentrum een hechte band smeden met de maatschappij, zoals Co beweert? Voetballers zijn in hun monomane obsessie voor bal en man niet zo ontvankelijk voor leed. En hoe zit het met de patiënten in het Brandwondencentrum van Beverwijk? Volgens mij worden ze liever even niet herinnerd aan de tijd toen hun huid nog strak en wonderschoon was en de haren geföhnd in plaats van geroosterd waren. In een brandwondencentrum lig je om te vergeten en te genezen, niet om gezien te worden.

De bedoeling van Co is goed, maar de gekozen locatie is fouter dan fout. Hij had de selectie van AZ beter meegenomen naar een kinderboerderij. Of naar een beschutte werkplaats voor gehandicapten. Of naar een macrobiotische sekte. Of naar een klooster waar versterving de tweede natuur is geworden. Afgetrainde en ongeschonden lichamen met gel in de haren laat je niet los in een brandwondencentrum. Ik geloof graag dat Robin Nelisse gevoelig is voor armoede en onrecht, maar in de volle glorie van zijn lijflustigheid kan hij zich niet verplaatsen in een brandwond. De maatschappelijke bonus van een uitstap van AZ naar Beverwijk is nihil.

Co Adriaanse is een koketterende pedagoog. In het compromisloze leiderschap zoekt hij de profilering van zichzelf. Dat mag, maar laat er verbrande patiëntjes buiten. Ga met de selectie naar de Efteling of naar Van der Valk op de Betuwe, en leer de heren waar genade ophoudt en het brood begint. Ontruk een verschroeid gelaat niet aan de intimiteit van een verduisterde kamer voor enig maatschappelijk reveil van gecoiffeerde patsers. Die prijs voor maanziek tumult van je eigen ego is echt te hoog, Co. Lieve vriend, buig voor je hallucinerend misverstand.