Benepen eigenbelang

In stedelijke gebieden zijn ouders al jaar en dag gewend een school te kiezen waarvan zij verwachten dat hun kind zich daar thuis zal voelen. Vanwege christelijk, katholiek, Montessori, Steiner, creatief of juist sterk op leren gericht. Ondanks deze traditie kregen immigranten niet te horen dat dit kiezen van een school deel uitmaakt van de Nederlandse grootstedelijke folklore. In plaats van ze op dit punt in te burgeren werd hun bewust deze kennis onthouden. Sterker nog, ze kregen, vaak ook nog eens in hun eigen taal (over integratie gesproken) te horen dat de school om de hoek heel prima was. En zo droeg deze politiek bij aan het ontstaan van zwarte scholen. Niet dat die er anders niet waren geweest, maar wel veel minder. Ook waren er, in geval van fatsoenlijke voorlichting, al veel eerder immigranten geweest die hun kinderen op een witte school deden. Ik hoef u niet de talloze redenen te noemen waarom dit wenselijk zou zijn geweest. U niet, maar die lokale bestuurders blijkbaar wel want die begrijpen dat nog steeds niet. Of willen dat niet begrijpen. Want hoe heeft de zaak zich inmiddels ontwikkeld?

Geleidelijk aan kwamen de immigranten er achter dat de school om de hoek lang niet altijd het meest geschikt was voor hun kinderen. Want met al die buitenlanders bij elkaar was van integratie geen sprake. En voor de taalontwikkeling was dat ook niet bepaald bevorderlijk. Dus gingen de ambitieuze, meer geïntegreerde ouders, het voorbeeld van de witte ouders volgen. In plaats van dit proces te bevorderen, zochten lokale bestuurders naar wegen om deze ontwikkeling tegen te gaan.

De aanvankelijk vooral witgekleurde vlucht, werd in het verleden laatdunkend afgedaan als elitair. Dit had natuurlijk geen enkel effect, want goed opgeleide ouders wisten wel beter. Vervolgens, integratie geslaagd, kwam de zwarte vlucht massaal op gang. Lokale bestuurders zagen bepaalde scholen leeglopen en omdat ze de scholen blijkbaar belangrijker vonden dan wat de mensen wilden, zochten ze naar wegen om de vluchtenden een halt toe te roepen. Dit heeft, wat Amsterdam betreft, geresulteerd in een postcodebeleid. Ouders dienen verplicht hun kinderen op school te doen binnen het eigen postcodegebied. Vluchten kan niet meer.

Dit beleid is schandalig omdat het indruist tegen het belang van de immigranten. Daarnaast is het ook nog eens oliedom omdat het de integratie, die diezelfde politici zeggen te willen bevorderen, tegengaat. Die domheid wordt ook geïllustreerd door de oplossing die sommige van die bestuurders aandragen: als de bewoners van een zwarte wijk de scholen elders zo veel beter vinden, laat die scholen dan een dependance oprichten in die zwarte wijken. Wat kun je in hemelsnaam ondernemen tegen zoveel domheid? Of zou het misschien toch iets anders zijn? Benepen eigenbelang. Wij willen onze scholen in stand houden. Koste wat het kost. Als dat nodig is, voeren we de gedwongen winkelnering weer in.

Op het gebied van schoolkeuze kennen de grote steden al jaar en dag het marktmechanisme. Daar waren nooit klachten over. Tot het moment dat ook de nieuwkomers zich op die markt zijn gaan begeven. Dat had voor bestuurders natuurlijk reden moeten zijn om het aanbod aan te passen aan de veranderende vraag. Maar waar het gaat om onderwijs gebeurt dat niet want in dat door conservatief links geregeerde bolwerk heerst al jaar en dag het dictaat van de planeconomie.

Prick@nrc.nl