Banken laten het nog afweten

De aandeelhoudersvergaderingen lopen. De professionele beleggers moeten volgens de commissie-Tabaksblat én het kabinet komen stemmen. Maar wat doen zij?

Pensioengigant ABP neemt het voortouw. De commerciële vermogensbeheerders van ABN Amro, Aegon en ING hebben het nakijken. ,,ABP gaat zich op aandeelhoudersvergaderingen actief mengen in de discussies over goed ondernemingsbestuur'', zei directeur vermogensbeheer J. Frijns van ABP (150 miljard euro) vorige week bij de presentatie van het ABP-jaarverslag. ABP is het pensioenfonds voor leraren en ambtenaren.

,,Wij gaan op grote schaal onze stem uitbrengen, in Nederland op aandeelhoudersvergaderingen, internationaal door stemmen op afstand, alles bij elkaar bij zo'n duizend ondernemingen. Waar? Het staat allemaal op onze website.''

Begin juli vorig jaar vroeg de commissie-Tabaksblat, die goed ondernemingsbestuur (corporate governance) stimuleert, aan professionele beleggers om werk te maken van hun zeggenschapsrechten als aandeelhouder en hun eigen achterban daarover te informeren. Bijvoorbeeld via een website. In het definitieve rapport van Tabaksblat, van december, werd de oproep herhaald.

Op www.abp.nl, onder `vermogensbeheer', `wij als aandeelhouder' en vervolgens onder `bezochte vergaderingen', doet ABP verslag van zijn rol als aandeelhouder. De vergaderingen van bedrijven als Océ, Ahold, Philips en TPG zijn inmiddels bezocht. Het stramien: na een doorgaans positieve inleiding, komt ABP met vragen. En kritiek.

Waarom wordt zonder uitleg het stemrecht van beleggers beknot? (TPG, ASML). Waarom stelt u een inhaalslag voor van de beloningen, die losstaat van te leveren prestaties door de directie? (ASML). Waarom koppelt u de bonus van de directie aan de groei van de nettowinst per aandeel, terwijl dat cijfer door de directie zelf te beïnvloeden is? (Océ).

Meestal onthoudt ABP zich vervolgens op deze onderwerpen van stemming, een actie die uitgelegd kan worden als onvrede. Soms gaat het wat verder. ,,Na een tumultueuze bespreking van dit agendapunt heeft Océ besloten dit agendapunt aan te houden en voor de behandeling van het bezoldigingsbeleid een buitengewone aandeelhoudersvergadering uit te schrijven.'' ABP zet zich in, wat doen de andere geldgiganten? Professionele beleggers als pensioenfondsen, verzekeraars en beleggingsfondsen moeten meedoen in het debat op aandeelhoudersvergaderingen, vindt de commissie-Tabaksblat, en zo goed ondernemingsbestuur `afdwingen'.

Op een enkele uitzondering na laat het Hollandse Finanzkapital echter zijn stem op aandeelhoudersvergaderingen nooit horen. Wie doen het wel? De grote pensioenfondsen, een verzekeraar als Delta Lloyd en vermogensbeheerders als F. van Beuningen (lid commissie-Tabaksblat) van de Darlin- en Todlinfondsen en Kempen Capital Management, die de Orange-beleggingsfondsen beheert.

Financiële conglomeraten zoals ING hielden zich altijd liever afzijdig. Zij hadden soms nogal wat, zo op het oog conflicterende belangen. Zij beleggen het geld van hun eigen aandeelhouders, zij beleggen geld van klanten, zij geven beleggingsadviezen, zij geven financieel advies bij fusies en overnames en hun bestuurders en commissarissen hebben soms nevenfuncties bij het bedrijf waarover hun vermogensbeheerders op- en aanmerkingen maken.

Inmiddels heeft het kabinet de aanbeveling van Tabaksblat op het punt van `stemplicht' overgenomen. Iedereen moet meedoen.

Pensioenfonds PGGM (53 miljard euro) volgt binnenkort het voorbeeld van ABP, zegt een woordvoerder. De grote pensioenfondsen stemmen hun optredens onderling af. Afgelopen week `debuteerde'' PGGM bij het financiële handelshuis Van der Moolen, donderdag was het fonds op de KPN-jaarvergadering.

Vorig jaar maakten ABP en PGGM zich al boos over de manier waarop de aandeelhouders overvallen werden door de hoogte van de beloning van Ahold-voorman A. Moberg. Ook Kempen Capital Management laat weten haast te maken met informatie over zijn stemgedrag. En de geldgiganten? Zij schermen graag met het feit dat stemmen op aandeelhoudersvergaderingen eigenlijk niets nieuws is, want dat hun Amerikaanse en/of Britse dochters dat al jaren doen. En dan valt het stil.

ING bezit de meeste paketten van 5 procent of meer in het aandelenkapitaal van grote Nederlandse ondernemingen en studeert al geruime tijd op het onderwerp. Hoe ING haar aandeelhoudersrol invult is tamelijk vaag. Aegon gaat vanaf 2005 verslag doen van de uitvoering van zijn stembeleid en belooft ook kwartaalrapportages op de website van zijn stemgedrag.

ABN Amro Vermogensbeheer komt ,,in het eerste halfjaar'' met de beleidslijnen voor het uitoefenen van stemrecht. Het publiek daarover informeren via de website vergt ,,de installatie van geavanceerde en krachtige operationele systemen''. De bank maakt ,,zo snel mogelijk'' maar ,,uiterlijk begin 2005'' een begin.

De eerste echte test komt eind mei, op de aandeelhoudersvergadering van Koninklijke/Shell Groep, de grootste belegging van ABP én PGGM.