Het beeld

,,Eindelijk!'' is het enige woord dat tal van Bekende Nederlanders, recht in de camera kijkend, uitspreken. Zo te zien zijn ze gefilmd bij verschillende party's, premières of andere gelegenheden waar cameraploegen hun komst plegen te verbeiden. Telkens wanneer het filmpje in een STER-reclameblok opduikt, lijken er meer sprekers bij te zijn gekomen.

Zo'n prikkelende reclamecampagne voor een nog onbekend product, opbouwend naar een onthullende climax, vormt een klassieke strategie. Het is de bedoeling dat de consument heftig gaat speculeren over de aard van het product waar al die rolmodellen zo lang op hebben zitten wachten. Wat zal ze uit hun lijden verlossen?

Het moet iets te maken hebben met roem en glamour, maar er zitten ook wel een paar creatieve types tussen. Een nieuw roddelblad? Opname van plastische chirurgie in de omroep-CAO? Fiscale stimuleringsmaatregelen voor kunstaankopen? Vergis ik me, of duiken de campagnefilmpjes vooral op in reclameblokken op Nederland 3? Zou het misschien de lancering betreffen van het nieuwe dagelijkse cultuurmagazine van de NPS, TV3, dat op 26 april van start zou gaan, en vooralsnog nergens anders gepousseerd wordt? Om met de beoogde mediacommentator van het programma, Cornald Maas, te spreken: `Now en wow!', eindelijk een brug over de kloof tussen hoge en lage cultuur.

Zonder Bekende Nederlanders is het in ieder geval lastig om nog televisiespelletjes te doen. Ooit waren quizzen, en hun gezellige variant – de spelletjes – bedoeld om onbekende Nederlanders roem te verschaffen. Door hun specifieke of algemene kennis werden ze helden en onmetelijk rijk, soms wel bezitters van duizend gulden min een cent.

Die vorm kom je nog wel tegen in de door loterijen gesponsorde Lotto Weekend Miljonairs en Postcodeloterij Miljoenenjacht. In overgrote meerderheid worden kennisquizzen nu echter gespeeld door mensen met wie de kijker zich bij voorbaat kan identificeren, omdat hij hun gezicht kent. Van de drie spelletjes van gisteravond werd er niet één door Onbekende Nederlanders gespeeld, ook al zou ik niet weten wie `de acteurs' Sebastiaan Labrie en Marit van Bohemen waren, die in The world according to BNN meerkeuzevragen beantwoordden ten bate van `slachtoffers van de bezuinigingen van het kabinet-Balkenende'. In Heartbeat VIPS (AVRO) speelden zanger Gordon, actrice Marylou van Steenis en anchorman Karel van de Graaf geld bijeen voor goede doelen. En zelfs het onverwoestbare Twee voor twaalf is op het daarvoor gereserveerde tijdstip bij de VARA tijdelijk vervangen door een populistische variant met meerkeuzevragen, onder de nergens op slaande titel Dat zoeken we op. Het is een gezellige boel bij Astrid Joosten en haar twee koppels van BN'ers, ook al omdat als het ene team het antwoord roept, het andere daar eveneens voor kiest.

Geschiedenis, spelling, wetenschap, taal, herexamens, je mag geen inhoudelijke kennis meer testen bij de publieke omroep zonder bekende smoelwerken als compensatie voor de kijkcijfers.