Gangsta's op kantoor

Werken op een kantoor is een onuitputtelijke bron van inspiratie. Op de radio is bij de NPS vorige week de hoorspel-bewerking begonnen van Het Bureau van J.J. Voskuil. En op Nederland 3 is op dinsdagavond eindelijk de fantastische Britse comedyserie The Office te zien. Wie toch nog niet genoeg heeft van kantoorhumor, moet vannacht zijn video instellen voor Office Space, de eerste niet-getekende speelfilm van Mike Judge. Hij is de bedenker van de animatieserie over de demonische pubers Beavis and Butt-head. Met die serie heeft Judge zich bekwaamd in het verbeelden van alle mogelijke varianten van verveling. Dat komt goed van pas in Office Space. Kenmerk van kantoorverhalen is immers dat er zelden of nooit in wordt gewerkt.

De film is een bewerking van Judge's tekenfilm Milton. In de filmversie heeft Milton Waddams (Stephen Root) slechts een bijrol, als nerveuze employé met dikke brillenglazen, die zijn werkplek en nietmachine kwijtraakt, en uiteindelijk met bureau en al in de kelder tussen de kakkerlakken terecht komt. De film draait om computerprogrammeur Peter Gibbons (een non-descripte Ron Livingston, maar voor een rol als kantoorbediende is dat geen bezwaar). Na een uit de hand gelopen hypnose-sessie besluit hij te stoppen met werken. Hij blijft gewoon op zijn werk verschijnen, maar doet niks meer. Uiteraard maakt hij daarna promotie. Met twee bevriende collega's besluit hij vervolgens om zijn werkgever op te lichten. Geweldig is Gary Cole, die de manager Bill Lumberg speelt. Hij loopt voortdurend rond met een koffiemok en verpakt op steeds dezelfde, lijzige toon zijn opdrachten als quasi-joviale vraag: ,,Peter, ik heb je zaterdagochtend hier nodig. Lukt dat? Geweldig.''

In de televisieserie The Office wordt de onderhuidse wanhoop en, je mag wel zeggen, tragiek invoelbaar van jonge levens die zijn gestrand op een troosteloos bedrijventerrein. Office Space is alleen maar grappig. Daar helpt zelfs de kleine rol van Jennifer Aniston, die zo goed verdrietige jonge vrouwen met een perfect kapsel kan spelen, niet aan. De kantoorwerkers reageren zich af met gangsta-rap. Het mooiste moment is als ze, gekleed in hun kantoorpakken, op een afgelegen veldje een kopieerapparaat in elkaar trappen op het ritme van de Getto Boys: ,,Damn it Feels Good to be a Gangsta.''

Office Space (Mike Judge, 1999, VS), BBC1, 2.05-3.25u.