De honden blaffen, pensioen trekt voorbij

Nog beter dan het rendement (4,2 procent) is de uitsmijter in het kwartaalbericht van het Bedrijfstakpensioenfonds Metalektro (PME), de uitvoerder van pensioenen in de `grootmetaal', van scheepswerven tot halfgeleiderfabrikanten. ,,Niet de pensioenpremies dreigen onbetaalbaar te worden, maar de PVK''.

De PVK is de toezichthouder op pensioenfondsen en verzekeraars. Het is het lot van toezichthouders dat zij niet populair zijn bij onder toezicht gestelden. Wie wordt graag op zijn vingers gekeken, eventueel gecorrigeerd en moet dat toezicht, in dit geval, ook nog zelf betalen?

De sector zag de PVK decennia als één van hen, meer belangenbehartiger dan controleur: toezicht gaf de PVK weinig werk, want verzekeraars en pensioenfondsen hebben van oudsher een hoge pet op van eigen kunnen.

Anderhalf jaar geleden, toen de lage rente en de koersval van aandelen een heuse pensioencrisis veroorzaakte, kwam de PVK met nieuwe regels voor de pensioensector. Regels die beten. Al was de PVK ook coulant. Zij had ook pensioenfondsen onder curatele kunnen stellen.

Toch is het sindsdien hommeles. De pensioenwereld dreigde de PVK vorig jaar nog met een rechtszaak. Maar deed niets. Later schoot staatssecretaris M. Rutte van Sociale Zaken PVK-voorzitter D. Witteveen te hulp. De pensioenwereld stortte zich toen op Rutte.

De klagers kunnen kiezen. Klagen over de regelzucht van de PVK. Klagen over de stijging van de kosten van het toezicht, waarvoor pensioenfondsen en verzekeraars opdraaien. Pensioenfonds PME meldt een stijging van 70 procent, in twee jaar, tot 1,1 miljoen euro. Klagen over de beloning van Witteveen, die na de fusie met de Nederlandsche Bank gelijk wordt getrokken (plus 28 procent in drie jaar tot 312.250 euro) met die van de directie van de centrale bank. Klagen over het reserve-tekort van het PVK-pensioenfonds, dat ook deels op de branche is verhaald.

De nieuwe PVK-regels dwingen pensioenfondsen een kostendekkende pensioenpremie te heffen. Dat deden velen niet. Als dat eerder de regel was geweest, waren minder fondsen, inclusief kanjers als PGGM (zorg- en welzijnswerkers) niet in zo'n precaire situatie terecht gekomen. De premies moeten omhoog, pensioen gaat op de schop. De werkgevers en vakbonden die samen de pensioenfondsen besturen gaven in de jaren negentig de voorkeur aan lage premies. Logisch, gezien hun taak als belangenbehartigers. Koopkracht nu ging voor pensioen straks. Dat beleid schiep uit zichzelf de ruimte voor de PVK om in te grijpen. Klagen over de PVK, is klagen over het eigen beleid van weleer.