VS kunnen alle hulp gebruiken, ook uit Teheran

Iran helpt in Irak de crisis met Muqtada Sadr bezweren. De Britten hebben de Iraanse hulp gevraagd, en de Amerikanen zijn niet tegen.

Iran, lid van president Bush' `As van het Kwaad', is dezer dagen weer enigszins in de Amerikaanse gratie. Dat heeft te maken met de weelde aan problemen waarvoor de Amerikanen zich in Irak zien gesteld, nog maar tweeënhalve maand voor de machtsoverdracht aan de Irakezen. Het is nu niet het moment om te spelen met de gedachte van regimechange in Teheran, ook al hebben daar de conservatieven juist hun positie versterkt door de parlementsverkiezingen naar hun hand te zetten. Integendeel, als de shi'itische Iraniërs het hoog opgelopen conflict met de radicale shi'itische geestelijke Muqtada Sadr zonder verder bloedvergieten willen helpen oplossen, dan graag.

Gisteren arriveerde een Iraanse regeringsdelegatie in Bagdad. In Washington maakte een woordvoerder van het State Department bekend dat de Iraniërs waren uitgenodigd door de Britten, na de Amerikanen de belangrijkste buitenlandse macht in Irak. Washington had daar niet om gevraagd, zo onderstreepte de woordvoerder. Maar ,,wij hebben er geen bezwaar tegen gemaakt''.

Dat is heel andere taal dan de boze beschuldigingen, acht dagen geleden nog, van minister van Defensie Donald Rumsfeld dat ,,we weten dat de Iraniërs zitten te stoken'' in Irak. Diverse Amerikaanse bronnen zeiden een Iraanse hand te zien achter de revolte van Muqtada Sadr. In de rechtse Amerikaanse pers werden zelfs gewapende Iraanse agenten in Irak gesignaleerd. De Amerikaanse autoriteiten in Irak kondigden in dit verband een maand geleden aan de lange grens met Iran zoveel mogelijk te sluiten en andere controlerende maatregelen te nemen om de stroom Iraanse pelgrims, met wie weet hoeveel undercover agenten, naar de shi'itische heilige plaatsen in Irak in te tomen. Opmerkelijk detail: een woordvoerder van het Iraakse regeringsraadslid – en oude Pentagon-favoriet – Ahmed Chalabi liet weten dat de Amerikanen zich hier ,,om hun eigen belangen bekommeren'' en dat de maatregel na de machtsoverdracht wordt teruggedraaid. ,,Wij willen lange en vriendschappelijke relaties met Iran hebben.''

Maar het lijkt erop dat het vriendelijker State Department, dat altijd wel geporteerd is voor contacten met Iran, nu weer de overhand heeft gekregen in Washington. ,,We hebben in het algemeen berichten gezien over suggesties van Iraanse betrokkenheid, samenspanning, provocatie, coördinatie, etcetera, etcetera. Maar ik denk dat er een gebrek is aan harde feiten die dit onderbouwen'', aldus een woordvoerder twee dagen na Rumsfelds beschuldiging.

Het is een feit dat Irans shi'itische vrienden in Irak – de Opperste Raad van de Islamitische Revolutie in Irak en Al-Da'awa – van het begin af aan hebben samengewerkt met de Amerikaanse bezettingsautoriteiten. De Iraanse regering – president Khatami – heeft zich eveneens constructief opgesteld, wat bijvoorbeeld tot uiting kwam in haar snelle erkenning van de door Amerika benoemde regeringsraad. De conservatieve kant – Opperste Leider Khamenei – verkettert steevast het Amerikaanse beleid in Irak, maar van grootscheepse inmenging van die zijde is nog niets gebleken.

Muqtada Sadr, die overigens een verleden heeft van anti-Iranisme, zie zijn verzet tegen groot-ayatollah Sistani omdat deze van Iraanse afkomst is, toont zich intussen voor zijn doen zeer verzoeningsgezind. Een medewerker van Sadr verwachtte gisteren op korte termijn een oplossing voor die crisis, wat de Amerikanen een groot conflict met de shi'ieten zou besparen.