Leerstoel

Het hoofdartikel `Leerstoel te koop' (NRC Handelsblad, 7 april) signaleert een belangrijke maatschappelijke ontwikkeling, die zich goeddeels aan de ogen van het publiek onttrekt, en ook niet de aandacht heeft van onze regering, hoewel het ook veel met `normen en waarden' te maken heeft. Niet voor niets schreef prof.dr. G. de Vries onlangs: ,,Onafhankelijke wetenschappelijke beoordeling is minstens zo belangrijk als een onafhankelijke rechterlijke macht. Een universiteit is geen bedrijf. Als zij zich zo wil profileren, dient zij het aureool van onafhankelijkheid af te leggen.''

Ik kan alleen oordelen over mijn eigen gebied, de geneeskunde. Daar is overigens ook nog een derde partij (onbewust) in het spel: de patiënt. Hier is de commercialisering al vergevorderd. Origineel, `innovatief' onderzoek wordt steeds moeilijker, onevenredig veel geld en moeite worden besteed aan zeer oninteressant onderzoek, waar één partij verreweg het meeste voordeel van heeft: de geneesmiddelenindustrie. Het gezaghebbende tijdschrift The Lancet wijdde hieraan een hoofdartikel: `Uneasy bedfellows'. `Ongemakkelijke minnaars' was ook de titel van een studie van A. Kant en I.Palm over dit onderwerp, waarin zij scheiding van tafel en bed bepleitten. Inderdaad, goede samenwerking, maar geen al te innige relatie is wenselijk.

Helaas voelen veel onderzoekers er zich zeer wel bij, en maken zij zichzelf wijs dat zij onbeïnvloedbaar zijn. Dit is echter aantoonbaar (en voorspelbaar) onjuist gebleken. Een brede discussie over dit urgente probleem is dus dringend nodig.