Israël mag deel van annexaties houden

De VS steunen Israëls annexatie van delen van de sinds 1967 bezette Westelijke Jordaanoever. Na overleg met premier Sharon zei president Bush gisteren dat Israël grote, verstedelijkte nederzettingen kan behouden.

Dat is een breuk met het Amerikaanse beleid sinds de Israëlisch-Arabische oorlog van 1967 en met de `Routekaart voor vrede', waarin de nederzettingen ,,obstakels voor de vrede'' worden genoemd.

De Amerikaanse president omarmde het plan van Sharon om alle 21 joodse nederzettingen in de Gazastrook te ontruimen als ,,een moedig'' initiatief. Tot grote ontsteltenis van de Palestijnen heeft Bush gezegd dat de Palestijnse vluchtelingen die Israël in de oorlog van 1948 ontvluchtten en hun nazaten nooit mogen terugkeren. Ze mogen ooit wel terugkeren naar een eventuele Palestijnse staat.

De combinatie van annexatie van delen van de Westelijke Jordaanoever, ontruiming van de Gazanederzettingen en afwijzing van het Palestijnse `recht op terugkeer' is vastgelegd in een briefwisseling met annexen tussen Bush en Sharon. Waar in de brief aan Sharon wordt gesproken over de noodzaak van Israëlisch-Palestijnse vredesonderhandelingen schrijft Bush: ,,In het licht van nieuwe realiteiten op de grond, inclusief de al bestaande, grote Israëlische bevolkingscentra, is het onrealistisch te verwachten dat de uitkomst van finale onderhandelingen een volledige terugkeer achter de bestandslijnen van 1949 zal zijn.''

Met andere woorden, van Israël hoeft niet verwacht te worden dat het zich terugtrekt achter de Groene Lijn die de grens tussen Israël en de bezette Westelijke Jordaanoever (tot de oorlog van 1967 Jordaans gebied) vormde. Wel heeft Sharon Bush beloofd een niet gespecificeerd aantal kleinere nederzettingen en militaire installaties op de Westelijke Jordaanoever te ontmantelen.

In Israël is gemengd gereageerd op de uitkomst van de Amerikaans-Israëlische top. De kolonistenbeweging gaat door met de organisatie van een grote campagne tegen het Gazaplan. De regering en Sharons eigen partij, Likud, die op 2 mei een referendum houdt, blijven diep verdeeld. Minister van Financiën Netanyahu reageerde gematigd positief, maar eist nog garanties dat de veiligheidsbarrière in zijn geheel, dus ook rondom Ariel, wordt voltooid. Bush steunt deze constructie als een tijdelijke veiligheidsmaatregel.

De Palestijnse premier Qurie zei dat Bush en Sharon een einde hebben gemaakt aan het vredesproces, de Routekaart hebben begraven en ,,alle Palestijnse basisrechten hebben verkwanseld''. Hij constateerde dat Bush de eerste president is die de nederzettingen ,,legitimeert en daarmee de Palestijnse aanspraken op dat land heeft afgewezen.'' De moslim-extremistische organisatie Hamas benadrukte altijd al te hebben gezegd dat de Palestijnen ,,net als alle andere Arabieren van de Verenigde Staten niets te verwachten hebben''.

analyse: pagina 5

hoofdartikel pagina 9