Een kleurrijk potentaat met zitvlees

Hij houdt van mooie vrouwen, mooie kleren en van macht. Die liefhebberijen heeft hij 27 jaar lang kunnen combineren als president van de Seychellen, een rijk van 115 eilanden in de Indische Oceaan. Na die positie al die tijd met harde hand te hebben verdedigd, is de 68-jarige France Albert René vandaag vrijwillig opgestapt, zoals hij twee maanden geleden al onverwachts aangekondigd had.

René is een geboren Seycheller. Hij draagt het liefst gekleurde hemden. Hij spreekt alledrie de officiële talen – Creools, Frans en Engels – die het eilandenrijk heeft overgehouden aan vierenhalve eeuw buitenlandse bemoeienis. Na de ontdekking door de Portugees Vasco da Gama in 1502 zijn de Seychellen door Frankrijk en Groot-Brittannië geregeerd.

René ijverde eind jaren zestig als een van de eersten voor onafhankelijkheid. Na rechten te hebben gestudeerd in Zwitserland en Groot-Brittannië keerde hij terug naar de Seychellen om daar een advocatenpraktijk te beginnen en zijn eigen partij op te zetten: de Seychelles People's United Party (SPUP). Na de onafhankelijkheid in 1976 werd hij premier maar daarmee nam hij geen genoegen. Een jaar later zette hij president James Mancham aan de kant.

Sindsdien heerste hij als een alleenheerser van een socialistische eenpartijstaat. Oppositie kreeg geen kans. Begin jaren tachtig begon hij paranoïde trekjes te vertonen na een muiterij van het leger en een mislukte staatsgreep door Zuid-Afrikaanse huurlingen die als bierdrinkersclub The Ancient Order of Froth Blowers naar de Seychellen waren gereisd.

Na de val van de Muur paste hij zich moeiteloos aan de nieuwe tijdgeest aan. Als zijn land geen socialistische heilstaat kon worden dan maar een belastingparadijs. Hij bood diplomatieke onschendbaarheid aan voor iedereen die minimaal zes miljoen pond wilde investeren. De Seychelse nationaliteit was al voor 15.000 pond te koop. In de geest van de nieuwe tijd opende hij de politieke arena ook voor andere partijen. Dat verhinderde niet dat hij in 1993, 1998 en 2001 de verkiezingen won, hoewel zijn meerderheid slonk ondanks fraude en intimidatie. Zijn belangrijkste tegenkandidaat, de anglicaanse geestelijke Wavel Ramkalawan, kreeg drie jaar geleden van het leger te verstaan ,,dat dit land van de SPUP is''.

De Seychellen blijven van de SPUP als het aan René ligt. Juist daarom blaast hij tactisch de aftocht. Hij had nog twee jaar president kunnen blijven, niet langer want nog eens een termijn zou strijdig met de grondwet zijn. Maar zijn bewind is inmiddels zo impopulair bij veel van zijn 80.000 onderdanen dat zelfs grootscheepse fraude een nederlaag van zijn partij bij de volgende verkiezingen niet meer zou kunnen uitsluiten. Die schande wil René zichzelf besparen. Niet voor niets luidt zijn lijfspreuk: `Geef leiding, gehoorzaam of donder in hemelsnaam op'.

Door voortijdig af te treden geeft hij zijn opvolger James Michel de kans om het blazoen van de partij nog tijdig op te poetsen. Dat kan alleen als hij de economische crisis waarin het land al enkele jaren verkeert, krachtdadig aanpakt. Vorig jaar kromp de economie van de Seychellen met een half procent. Van aangekondigde hervormingen, zoals privatisering, liberalisering en afschaffing van vaste prijzen kwam weinig terecht. De toeristenstroom stagneert.

Intussen blijft René als leider van de SPUP achter de schermen aan de touwtjes trekken. Al die jaren dat René president was, was Michel in de regering zijn trouwste bondgenoot.