De machtige stem van jong Korea

De Zuid-Koreaanse conservatieven hebben moeite met de democratie. Aan de vooravond van de parlementsverkiezingen ontdekken ze de kiezer.

Eens heersten de leden van de Grote Nationale Partij (GNP) ongenaakbaar over Zuid-Korea, nu blinken ze uit in nederigheid. Hun hoofdkwartier is van een luxe kantoor verhuisd naar een groep tenten en barakken op een braakliggend terrein nabij het parlementsgebouw. Vooral voor partijleider Park Geun-hye moet het verschil hemelsbreed zijn. Ze groeide op in het presidentieel paleis als dochter van dictator Park Chung-hee, die in de jaren zestig en zeventig met ijzeren vuist regeerde. Nu kan ze slechts hopen dat de kiezers haar en haar partij nog een politieke toekomst gunnen.

,,We hebben het imago door en door corrupt te zijn'', zegt partijkandidate Song Yong-son in een van de tenten. ,,We willen dat imago kwijt en de kiezer onze vastberadenheid tonen om te veranderen. We erkennen dat we in het verleden illegaal geld hebben ontvangen, dat het zelfs per vrachtwagen werd aangevoerd. Park Geun-hye heeft dat verleden afgezworen.''

De democratiseringsgolf die in de jaren tachtig een einde maakte aan de militaire dictatuur in Zuid-Korea, begint eindelijk alle lagen van het bestuur te bereiken. Anderhalf jaar geleden won een kind van die revolutie de presidentsverkiezingen. Nipt versloeg toen Roh Moo-hyun, die in de jaren tachtig als advocaat slachtoffers van het regime verdedigde, de kandidaat van de Grote Nationale Partij. De GNP had de meerderheid in het parlement en maakte de president het leven zuur. De climax kwam vorige maand. De conservatieven zetten Roh uit zijn ambt. Het Grondwettelijke Hof buigt zich nu over de legaliteit van deze actie. In de tussentijd staat Roh op non-actief.

Met parlementsverkiezingen in aantocht bleek deze actie tegen Roh een grove misrekening van de conservatieven te zijn. Tienduizenden demonstranten gingen woedend de straat op. De GNP kelderde in de opiniepeilingen. Naar de eerste plaats steeg de kleine regeringspartij, de Uri Partij (`Onze Partij'), ook al is president Roh officieel partijloos.

De Uri Partij komt voort uit de democratiseringsbeweging van de jaren tachtig. Onder de parlementsleden zijn voormalige studentenleiders die destijds op straat de strijd met het militaire regime aangingen. Toen maakten ze een einde aan de dictatuur, nu zijn ze op een leeftijd gekomen waarop ze daadwerkelijk de zetels van de macht willen overnemen. Jong Korea steunt hen massaal.

De conservatieve GNP verfoeit de Uri Partij. Een GNP-woordvoerder laat niet na om een oude Koude Oorlogstactiek te gebruiken. Hij schildert zijn tegenstanders af als socialisten en potentiële dictators die sympathiseren met het Noord-Koreaanse regime. Ook al moet hij erkennen dat zijn tegenstanders juist vroeger vóór vrijheid en tegen de dictatuur in eigen land vochten, terwijl de GNP nog altijd leden telt die deel uitmaakten van de vroegere militaire regimes.

,,Ze komen uit twee verschillende werelden'', zegt politicoloog Choi Jang-jip, hoogleraar aan de Korea Universiteit in Seoul. ,,De GNP is vanouds de elite. Ze studeren aan topuniversiteiten en hebben altijd de macht in handen gehad. President Roh is daarentegen zoon van een arme boer, heeft nooit aan een universiteit gestudeerd maar werkte zich door zelfstudie op tot advocaat.'' De macht verliezen aan een man als Roh en zijn aanhangers heeft de GNP ziedend gemaakt.

Maar de GNP heeft inmiddels door uit welke hoek de electorale wind waait. Zonder een slogan over `hervorming' luistert de kiezer niet meer. De partij koos vorige maand een nieuwe leider, mevrouw Park Geun-hye, en noemt zich nu een `conservatieve hervormingspartij'. Kwesties als corruptievrije politiek en democratisering staan opeens hoog op de prioriteitenlijst van de partij.

Niet alle Koreanen zijn daarvan onder de indruk. De 31-jarige Kim Haeng-joon stelt dat de economie niet is opgebouwd door de oude elite, maar ,,door mensen als mijn vader die een eethuisje uitbaatte en van 's ochtends vijf tot 's avonds laat werkte'', terwijl de heren van de elite ,,zich vermaakten met gezelschapsdames''. In één generatie is veel veranderd. Kim is consultant bij een internetbedrijf. Zijn vorige baan was het onderhouden van de internetoperaties van de steungroep van president Roh, Roh-sa-mo geheten, ofwel `wij houden van Roh'. Deze groep met zo'n honderdduizend leden ontstond volledig op internet. De groep is nu een van de motoren achter de Uri Partij. De gedaanteverwisseling van de GNP tot een hervormingsgezinde partij vertrouwt een Roh-aanhanger als Kim Haeng-joon geen moment. ,,Ze proberen hun oude privileges vast te houden'', stelt Kim.

In hun verkiezingsbeloften benadrukken GNP en Uri Partij allebei democratie en een vrije markt economie. Zal het iets uitmaken of de GNP of de Uri Partij wint? ,,De GNP is uiteindelijk elitair en technocratisch'', stelt professor Choi. ,,Een overwinning van de Uri Partij zal een vervolmaking zijn van het democratiseringsproces van de jaren tachtig.'' Bovendien, meent Choi, zal een overwinning van de aanhangers van president Roh het ,,zeer twijfelachtig maken of het Grondwettelijk Hof wel de ontzetting uit het ambt van Roh zal bevestigen. Het resultaat zou kunnen zijn dat Roh na deze verkiezingen veel sterker staat.''